Sağlık uzmanları, bulaşma riskinin azalması için temassız kredi kartı kullanımının teşvik edilmesini öneriyor. Süreçte oluşacak alışkanlıklar ve sağlık açısından daha güvenli olması, kredi kartı kullanımının salgın sonrasında da artışını sürdüreceğini gösteriyor.
Starcard Banka Kartları Merkezi Genel Müdürü Mine Tokay, COVID-19 sürecinin başından itibaren nakit para kullanma tercihinin azaldığını ve kredi kart kullanımının arttığını söyledi. Tokay, Nisan ayı içerisinde özellikle temassız işlem yapma oranının Mart ayı sonuna göre %30 oranında arttığına dikkat çekti.
KKTC’de 8 banka tarafından kullanılan Cardplus’ın organizasyonunu üstlenen Starcard Merkezi’nin sürecin başından beri oldukça dikkatli bir çalışma içerisinde faaliyet gösterdiğini vurgulayan Tokay, 13 yılda işyerlerine tahsis ettikleri sanal pos toplamının yaklaşık %10’unu sadece bir hafta içerisinde tahsis ettiklerini vurguladı.
Kredi kartı kullanımındaki değişikliklere de işaret eden Tokay, “Kredi kartı kullanımı dünyada artık dijitale dönüşmeye başladı ve hızla dönüşüm devam ediyor. KKTC’de kart kullanımının daha yeterli düzeyde olmadığını görüyoruz. Çoğu sektörlerde halen nakit kullanım oranı karta göre daha yüksek. Pandemi bu dönüşüm sürecini hızlandıracak.” dedi.
Starcard Banka Kartları Merkezi Genel Müdürü Mine Tokay’ın STANDARD Kıbrıs’ın sorularına verdiği cevaplar şöyle:
* Koronavirüs salgını sonrasında alınan önlemler çerçevesinde birçok işyerinin faaliyetine ara verilmesinin bir etkisi de kredi kartı kullanımının artışı oldu” deniliyor:
STANDARD: Bunun ne kadarı doğru?
Mine TOKAY: Nakit para kullanma tercihinin azalması nedeniyle kart kullanımı artmıştır. Ama bazı sektörlerin kapalı olması nedeniyle bu oranı tespit etmek çok kolay değil çünkü toplamda cirolar düşmüştür. Esas artış temassız işlemlerin artışındadır. Temassız işlem yapma oranı Mart ayı sonuna göre %30 artmıştır. Bu aylarda bu oranın daha da artmasını bekliyoruz.
STANDARD: Kullanım hacmi nerelerde arttı?
Mine TOKAY: Kullanım hacmi açık sektörlerde artmıştır. Bu nakit kullanmama tercihine bağlanabilir ama diğer yandan da karantina süresince evde kalacakların panik ile stok yapmaya çalışmaları da buna etkili olmuştur. Bir önceki soruda da belirttiğim gibi bu süreç daha fazla temassız işlem yapma tercihini artırmıştır.
KREDİ KARTI MÜŞTERİLERİNE SAĞLANAN KOLAYLIKLAR
STANDARD: Bu süreçte, kredi kartı müşterilerine sağlanan kolaylıklar nelerdir?
Mine TOKAY: Bu dönemde kart müşterilerine Bakanlar Kurulu’nun aldığı kararlar çerçevesinde gıda; sağlık ve akaryakıt harcamalarında 1 ay erteleme; limitlerin %25 oranında artırılması; akdi faizin %1 oranına düşürülmesi ve asgari ödeme oranının %1 olarak belirlenerek müşterilere mali rahatlama sağlanmaya çalışılmıştır.
Cardplus Bankaları %1 faiz uygulamasını 25 Şubat’tan başlatarak bu sürece katkı koymaya çalışmıştır.
Temassız pinsiz alışveriş limiti 50 TL’den 250 TL’ye yükseltilmiştir. Bu dönemde açık olan işletmelerdeki standart pos terminalleri temassız özellikli cihazlar ile değiştirilmiştir. Cihaz değişimleri halen devam etmektedir.
STANDARD: Koronavirüs sonrası kredi kartı kullanımı konusunda bizleri neler bekliyor? (Vatandaşların yüksek oranlı kullanımı sonrasında doğacak sıkıntılar, gelirlerin azalması vs.)
Mine TOKAY: Koronavirüs sonrasında tüm sektörlerde yaşanabilecek sıkıntıların kredi kartlarına da yansımaları olacaktır. Yaşanacak sıkıntılar sonrasında finans sektöründe tüm kredilerde bazı ödeme sorunları olabilir. Bu sıkıntıların aşılması için zaman içerisinde gereken çalışmalar yapılacaktır.
KULLANICILAR KART BİLGİLERİNİ VERİRKEN BU ORTAMLARIN NE KADAR GÜVENLİ OLDUĞUNA DİKKAT ETMELİ
* Kredi kartı kullanımının birçok açıdan risk taşıdığı da biliniyor. Bunların bazıları; şifrelerin hackerlara kaptırılması, ödemesi yapılan mal yerine başka bir şeyin gelmesi, internet üzerinden dolandırılmak ve ödeme limitlerinin çok üzerinde harcama yapılması…
STANDARD: Konunun bir uzmanı olarak vatandaşlara önerileriniz neler olur, vatandaşlar nelere dikkat etmeli?
Mine TOKAY: Kredi kartı kullanıcıları kart bilgilerini verirken bu ortamların ne kadar güvenli olduğuna dikkat etmelidirler. Sanal alışverişlerini kendi bilgisayarlarından yapmaları; güvenli sitelerden alışveriş yapmalıdırlar.
Bankalar kesinlikle müşteri kart bilgi ve şifresini talep etmez. Kart bilgisi ve şifrelerini talep eden uygulama ve kişilere bilgilerini vermemelidirler.
Yapılan alışverişlerinde bekledikleri gibi ürün gelmemesi; hiç gelmemesi durumunda bankalarına veya çağrı merkezine başvurarak uluslararası kurallar çerçevesinde itirazlarını yaparak gerekli prosedürler çerçevesinde ödemelerini geri alabilirler. Burada yaptıkları alışverişlerde belge ve anlaşmalarını düzgün yapıp kayıtları tutmaları önemlidir.
Sadece kart sahiplerini değil İşyerlerimizi de ayni tehlikeler beklemektedir. Kötü niyetli kişilerce dolandırılabilirler. İşyerlerimiz de kayıtlarını düzgün tutmalı; yasal süreye uygun ödeme belgelerini tutmalı; mal ve hizmet teslim belgelerini tutmalıdırlar ki gelecek itirazlara yanıt verebilsinler.
BİZİM ÖNERİMİZ PARAYA VE POS CİHAZINA DOKUNMADAN HER İKİ TARAFI DA KORUYAN TEMASSIZ İŞLEMLERİN YAPILMASI
STANDARD: Sağlık uzmanları, bulaşma riskinin azalması için kredi kartı kullanımının teşvik edilmesini de öneriyor. Süreçte oluşacak alışkanlıklar ve sağlık açısından daha güvenli olması, kredi kartı kullanımının salgın sonrasında da artışını sürdüreceğini gösteriyor, buna katılıyor musunuz?
Mine TOKAY: Bu görüşe katılıyoruz ve bizim önerimiz de paraya dokunmadan işlem yapılması ve bu süreçte pos cihazına da dokunmadan her iki tarafı da koruyan temassız işlemlerin yapılmasını teşvik ediyoruz. Dünya Sağlık Örgütü’nden sonra Kıbrıs Türk Tabipler Birliği’nin de finans sektörüne temassız ödemeler için çağrı yaptığını görüyoruz.
Starcard Banka Kartları Merkezi Cardplus kartları için temassız ödeme altyapısını 3 yıl önce yapmıştır. 3 yıldır temassız pos ve temassız kartların kullanımı yapılmaktadır.
KREDİ KARTI KULLANIMI DÜNYADA ARTIK DİJİTALE DÖNÜŞMEYE BAŞLADI. COVID-19 PANDEMİSİ KKTC’DE DE BU SÜRECİ HIZLANDIRACAK
STANDARD: Zaten kredi kartı kullanımının giderek arttığı bir dünyada yaşıyoruz, bu daha hızlı artacak gibi, Starcard Banka Kartları Merkezi olarak kurumunuzun bu konudaki projeksiyonları ne yönde? Nakit para kullanımı ortadan tamamen kalkacak deniyor, mutlaka bu konu sizin de gündeminizde yer alıyordur, hazırlıklarınız var mı?
Mine TOKAY: Kredi kartı kullanımı dünyada artık dijitale dönüşmeye başladı ve hızla dönüşüm devam ediyor. KKTC’de kart kullanımının daha yeterli düzeyde olmadığını görüyoruz. Çoğu sektörlerde halen nakit kullanım oranı karta göre daha yüksek. Pandemi bu süreci hızlandıracak. Dijitale dönüş süremizi kısaltacak diye düşünüyorum.
13 yıldır işyerlerinin sanal mağazalarının olması yönündeki görüşümüz ve çalışmalarımızın bu sürede ne kadar hızlandığını görüyorum. 13 yılda işyerlerine tahsis ettiğimiz sanal pos toplamının %10’u kadarını sadece 1 hafta içerisinde tahsis ettik. Bu da insanların artık evinden; oturduğu yerden alışveriş yapmak istediğini gösteriyor. Sanal alışveriş vardı ama daha çok yurtdışından alışverişler yapılıyordu. Bu artık yurt içine taşınmış olacak.
Bu dönemde en büyük eksikliğin dijital ödemelerin olduğunu görüyoruz. Bu konudaki çalışmalar hızlanacaktır.
Zaman içerisinde yalnız nakit kullanımı değil kart kullanımı da yerini dijital ödemelere bırakacaktır.
Dünyada bunun çalışmaları çok hız kazanmıştır.
STANDARD: Starcard Banka Kartları Merkezi’nin çalışmaları…
Mine TOKAY: Bildiğiniz gibi KKTC’de tek ödeme hizmetleri merkezi olan Starcard Banka Kartları Merkezi şimdiye kadar Cardplus kartları için hep dünyayı takip ederek en hızlı geliştirmeleri yapmıştır. Dijital ödemeler içinde gerekli çalışmalar ve projeleri en hızlı şekilde hayata geçirerek geleceğe hazırlayacaktır. Ülkenin bunu kullanma yaygınlığının maksimum düzeye gelmesi için az 5 yıl daha bir süreye ihtiyacımız olduğunu düşünüyorum. Merkezimizin hızlı proje geliştirip hayata geçirme konusundaki en son örneği KKTC İhtiyat Sandığı Destek Ödemeleri için hak sahiplerinin banka şubelerine gitmeden; ATM’lerden Kartsız işlem yapılarak ödemelerini alabilmeleri için 1 hafta gibi kısa sürede yapılan çalışmayı gösterebiliriz. Hak sahiplerine gönderilen SMS şifresi ile kartsız işleme açılan ATM’lerden kimlik bilgisi ve tek kullanımlık şifre ile destek ödemelerini almaları sağlanmıştır.
STANDARD: Mobil (GSM) telefonların kredi kartı gibi kullanılması gündemde mi?
Mine TOKAY: Mobil telefonlar; giyilebilir teknolojiler (saat, yüzük, bileklik); biometrik ödemeler tüm dünyada hayat bulmuştur.
Bizde de sırasıyla yaşamda yerini alacaktır. Bunun mobil telefonlarla başlayacağını, diğer uygulamaların daha sonra olacağını düşünüyorum. Her yeniliği buraya getirmeyi çok arzulamamıza rağmen bazen ülke koşulları yapılamasını engellemektedir. Çünkü bunlar yüksek maliyetle hayat bulacak uygulamalardır. Kullanıcı sayısı önemli.
Yurtdışında bu uygulamaların maliyetini karşılayabilecek nüfus vardır. KKTC’deki nüfus bu yüksek maliyetleri karşılayabilecek oranda değildir.
STANDARD: Sanal kredi kartı kullanımı hangi yönde ilerliyor?
Mine TOKAY: Cardplus uygulamasında sanal kart halen yok. Bu konuda geçmiş yıllarda talep olmadı. Bu dönemde gündeme geldi. Yapılması için proje çalışması yapılıyor. Bankalarımızın ve müşterilerimizin talebi olursa yapabiliriz.
Starcard firması olarak tüm geliştirmeleri en hızlı şekilde yapabilecek kapasiteye sahibiz.
Diğer yandan 3D secure altyapısını destekleyen işyeri sayısında önemli bir artış var. Cardplus kartlarının da bu altyapıya sahip oluşu e-ticaret kaynaklı itirazları önemli ölçüde azalttı. Şu an müşterilerimiz tek bir SMS ile kartlarını internet işlemlerine açıp kapatabiliyorlar.
