Piyasalarda geçtiğimiz haftanın son işlem gününde 6,04’ün üzerine gören Dolar/TL kuru, Türkiye Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) swap hamlesi sonrası bu sabah saatlerinde 5,98 seviyelerine kadar geriledi. Türkiye piyasasında işlemlerin artmasıyla yeniden 6 lirayı aşan dolar/TL daha sonra yeniden 5.98’li değerlere döndü.
Geçtiğimiz hafta boyunca 5.98 civarında seyreden Dolar/TL Cuma günü beklentilerden iyi gelen ABD Tarım Dışı İstihdam verisi sonrası hızla yükselerek 6.0475 seviyelerini gördü. Hafta kapanışını 6 seviyesinin üzerinde yapan kur, yeni haftaya ise BDDK’nın dün akşam swap işlemlerine getirdiği kısıtlama sonrasında hızlı bir dönüş yaparak 5.98 bölgesinde başladı.
Piyasalarda işlemlerin artmasıyla kısa bir dalgalanma süreci yaşayan dolar kuru saat 11.20 itibarıyla 5.9890-5.9905 TL arasında el değiştiriyordu.
Aynı dakikalarda Euro/TL 6.5598, sterlin/TL de 7.7296 düzeyinde hareket ediyordu.
Türkiye piyasasından etkilenmek zorunda olan KKTC piyasasında da dolar 6.05’lki değerleri gördükten sonra saat 11.20’de 6.03 TL’ye çekildi. Euro da aynı şekilde 6.60 TL’nin altında 6.59’dan işlem görürken, sterlin 7.75 TL’den satılıyordu.
Ata Yatırım Direktörü Cem Tözge Bloomberg HT’ye kurda yükselişin ana nedeninin dolardaki global değer kazancı olduğunu belirterek “ABD’de cuma günü beklentiden iyi gelen tarım dışı istihdam sonrası gelişen ülke paraları üstünde satış baskısı vardı. Dolar 5.97 – 5.99 bandında hareket ediyordu. 5.99 aşılınca, Londra’da da swap faizleri yukarı vurunca biz bunu fazlasıyla hissettik. 5.99 ‘un geçilmesiyle yukarı hareketin devamı gelebilir. Burada ana belirleyici doların seyri olacak. Pariteyi takip etmekte fayda var. 1.0940’ın altına hareket görürsek 1.08’ler gündeme gelebilir bu da dolar endeksinin yukarı hareketine neden olabilir” yorumunu yaptı.
Dünya yazarlarından Stratejist Aydın Eroğlu da dolar/TL‘nin 6.04 seviyesine hızla gelmiş olması nedeniyle böyle bir adım atılmış olabileceğini belirterek şu değerlendirmede bulundu:
“Dolarda hareketi sınırlamak istiyorlar. Dolardaki bu hareket esasen idlib ile ilgili. Sorun oradaki gelişmelerden kaynaklandı. Rusya’dan heyet geliyor. Uzlaşma çıkarsa dolar 6 TL altına düşer. Yoksa 6.04 yine geçilirse 6.11 ve 6.15 çok hızlı görülebilir.”
BDDK’NIN SWAP HAMLESİ
BDDK, bankaların yurtdışı yerleşiklerle yaptıkları bir bacağı döviz diğer bacağı TL olan ve vadede TL alım yönünde gerçekleştirecekleri para swapı forward, opsiyon ve diğer türev işlemlerin toplamının bankaların en son hesapladıkları yasal özkaynaklarının 2018 Ağustos’tan bu yana %25 olan sınırlandırma oranını %10,0’a çektiğini açıkladı.
Analistler, BDDK’nın bu adımının döviz kurlarındaki oynaklığı azaltıcı etki yapmasının beklenebileceğini belirtti. Ağustos 2018’de yapılan benzer hamlenin bu yönde etki yaptığını anımsatan analistler, o dönemde döviz kurlarında oynaklığın azaldığını ve piyasaların bu adımı pozitif karşıladığını kaydetti.
SWAPLA NE HEDEFLENİYOR?
BDDK’nın swap hamlesi ile dolara karşı 6 seviyesini geçen TL‘yi yabancı paralara karşı güçlendirdiğini belirten analistler, bu hamlenin borsaya ise negatif yansıyacağını kaydediyor.
BDDK, yurtdışı swap işlemlerinde TL alım yönündeki oranı yüzde 25’ten yüzde 10’a düşürdü. BDDK’nın swap limitlerini kısması, bu işlemi daha çok yapan yabancıların TL bulmak için zorlanması anlamına geliyor.
Yani BDDK’nın buradaki amacı short (açığa satış yapmak) isteyen yatırımcıların bankalardan talep ettiği TL arzını kısarak doların TL karşısında daha fazla yükselmesini engellemek.
TL arzı özkaynakların yüzde 25’inden yüzde 10’una inince faiz yükselirken, getiri azalıyor. TL arzı kısılıp, borçlanma faizi artınca o faiz oranından TL borçlanıp dolar almanın vade sonunda maliyeti artmış oluyor. Fakat, bu karar sonrasında TL bulmak için zorlanacak olan yabancının borsada satış yönlü hareket edebileceği kaydediliyor.
