ABD’li bir gelinin düğününe bir gün kala Çin’deki koronavirüs yüzünden gelinliksiz kalacağını kim tahmin edebilirdi?
Ama bu yaşandı ve dünyaya yayılması engellenmeye çalışılan bir salgının küresel etkilerinin boyutlarını da göstermiş oldu.
Çin ekonomisindeki bir kitlenmenin küresel ekonomiye ve bulunduğumuz farklı yerlerde hangi ürünleri bulup bulamayacağımız üzerindeki etkisi konusunda çalışmalar yayınlanmaya analizler yapılmaya başlandı.
Londra merkezli danışmanlık şirketi Capital Economics, salgının, 2020 yılının ilk üç ayı içindeki maliyetini 280 milyar dolar olarak tahmin ediyor.
Karşılaştırmalarla ifade etmek gerekirse bu, Avrupa Birliği’nin toplam yıllık bütçesinden, Microsoft şirketinin ya da Apple’ın yıllık gelirinden, ya da bir ülkeyle kıyaslamak gerekirse örneğin Nijerya bütçesinin sekiz katından büyük bir meblağ.
Bunun nedeni her şeyden önce hastalıktan şu ana kadar en çok etkilenen ülke olan Çin’in dünyanın en büyük ikinci ekonomisi ve “dünyanın imalathanesi” olması kuşkusuz.
Ama bu somut olarak bireysel bütçelerimizi ve ihtiyacımız olan ürünleri nasıl etkileyebilir?
En başka bilgisayar, tablet ya da bu haberi okumakta olduğunuz ekranın Çin’de imal ediliyor olması ya da Çin’den gelen parçalar içermesi çok muhtemel.
Bu tür elektronik cihazlar dışında Covid-19 hastalığının etkisinin hayatımızın hiç beklemediğimiz alanlarını da etkileme ihtimali var.
DÜĞÜNE YETİŞEMEYEN GELİNLİKLER
Amerika Birleşik Devletleri’nde Marianna Brady’nin aklına 3 Temmuz’daki düğününde giyeceği gelinliğin Koronavirüs nedeniyle yetişmeyeceği hiç gelmemişti.
Aralık ayında Chicago’daki gelinlik mağazasında siparişini verdiğinde gelinliğin Çin’den geleceği hakkında hiçbir fikri yoktu.
Gelinliği, dünyadaki gelinliklerin yüzde 80’inin yapıldığı Çin’in Suju kentinden gelecekti.
Fakat, koronavirüs salgını nedeniyle alınan karantina önlemlerinin felce uğrattığı sektörlerden biri de gelinlik imalatı oldu.
Hastalığın yayılmasını engellemek amacıyla insanların bir araya geldikleri ortamlar kapatılınca fabrikalarda üretim de durdu. Seyahat yasakları üretilmiş gelinlik stoklarının piyasaya ulaşması imkanlarını da ortadan kaldırdı.
Brady, daha önce Mart ayında teslim edileceği bildirilmiş olan gelinliğinin teslimatının Temmuz ayında yapılacağına dair bir elektronik mektup aldı. Verilen tarih düğününden bir hafta sonraydı.
“Her şeyden çok gelinliğin Çin’de yapıldığı konusunda hiçbir fikrimin olmaması beni şok etti” diyen Brady “Öfkelenmiş değilim. Sadece koronavirüsün benim gibi sıradan bir insanın hayatını bu şekilde etkilemesi beni çok irkiltti” diye sürdürüyor.
Marianna Brady şimdi düğünü için ikinci el bir gelinlik ayarlamayı düşünüyor.
BBC Dünya Servisi (Fernando Duarte’nin haberinden özetlendi)
