Genç İşadamları Derneği Başkanı Uğur Ergün, ülkenin içinden geçtiği bu kaotik dönemde özel işletmelere yönelik bir dizi tedbir ve destek düzenlemeleri yapılmasını isteyerek, “KOBİ’lere yönelik destek programlarının ivedilikle hazırlanması, sınıflandırılıp sunulması şarttır” dedi.
Ergün, “Genç İşadamları Derneğinden Hükümete Açık Mektup” başlıklı basın açıklamasında, içerisinden geçilen kaotik dönemde, halk sağlığının şüphesiz her şeyden önemli ve en çok korunması gereken şey olduğunu vurguladı.
Koronavirüs ve yol açtığı Kovid-19 hastalığının tüm dünyaya yayıldığını ve ülkede de görüldüğünü ifade eden Ergün, şöyle devam etti:
“Hükümet bu süreçte sosyalleşmeyi azaltmak için bazı önlemler almış, birçok işyeri ve kamuya ait bir kısım daire ve kurumlar kapatılmış, ekonomik hayat durma noktasına gelmiştir. Dünyada da benzeri uygulamaları görüyoruz.
Ülkemizde özel sektör 2018 yılında yaşadığımız krizin yaralarını henüz saramamıştır. Tüm ekonomik sisteme ev sahipliği yapan devlet bu gibi durumlarda memuruna sahip çıkarken özel sektörü öksüz bırakmamalıdır. Özel sektör, işveren ve çalışanları ile bütün bir yapıdır ve durduğu zaman tüm ekonomi durur. Diğer ülkelerin tümünde, alınan önlemlerle birlikte mali tedbirler de açıklanmıştır.
“ÖNLEMLER ERTELEME ÜZERİNE”
Ülkemizde şimdiye kadar alınan önlemler yalnızca ‘erteleme’ üzerinedir. Kobiler kepenk indirecek, ancak bankalar ve devlet alacağını isteyecektir. Özel sektör çalışanı maaşını veya iş sahibi piyasadan alacağını alamadığı zaman ödemelerini, faturalarını, kredi taksitlerini, borçlarını nasıl ödeyecektir? Tüm ülke olarak kötü bir zamandan geçiyorsak, sadece özel sektör değil tüm ülke elini taşın altına koymalıdır.
Özel sektör, kepenk indirdiği zaman yaşadığı kayıpların ve zararların ötelenmesini değil, devlet desteği ile tazmin edilmesini ister. Devletin zayıf bir ekonomik yapıya sahip olduğunun farkındayız ancak, bunun suçlusu özel sektör değildir ve sonuçlarına katlanmak zorunda olan da sadece özel sektör olmamalıdır.
“FONLAR İÇİN TALEP YAPILMALI”
KOBİ’lere yönelik destek programlarının ivedilikle hazırlanması, sınıflandırılıp sunulması şarttır. Eğer kaynak sıkıntısı mevcutsa, kaynak olarak ilgili TC kaynakları ve Brüksel AB ofisi üzerinden AB mali fonlarından yararlanılmak üzere talepler yapılmalıdır. Olası bir başka döviz krizi ihtimalinin de ciddiyetle ele alınıp buna aktarılacak kaynakların aynı paket ile birlikte talep edilmesi gerekmektedir.”
Ergün, kepenk indiren işletmelerin 2020 yılı içerisinde tekrar toparlayabilmeleri için yıl sonu devlete ödemekle yükümlü olacakları vergilerde indirime gidilmesi gerektiğini de belirterek, alınması gereken önlemleri şöyle sıraladı:
“İşletmelerin kapalı kaldıkları süre boyunca, Mart 2020 bordrolarındaki tüm personelin işsizlik maaşı alması ve kapalı kalınan dönem için Sosyal Sigorta primlerinin devlet tarafından karşılanması gerekir.
Yerli istihdam fonu bunlar için kaynak olarak kullanılabilir.
Felaket sonrası yaşanması kaçınılmaz olan ekonomik durgunluğa karşı bir önlem olarak, ileri tarihli çeklerin ve borç taksitlerinin bankalar tarafından öteleme veya vade uzatmaya tabi tutulması ve gecikme faizi uygulamasının durdurulması şarttır.
Yurt içinde sorulacak olan çeklerin karşılıksız çıkma olasılığına karşı takas işlemlerinin daha uzun süreli durdurulması ve yurt dışından sordurulacak olan çeklerin de bu kapsama alınması gereklidir.
Kepenk indiren işletmelerin birçoğu stoklama sebebiyle zorunlu olarak elektrik sarfiyatına devam etmektedirler. Halkın malı olan KIB-TEK ve devlet iş birliği yaparak bu işletmeleri Mart 2020 ayı elektrik faturalarından muaf tutmalıdır.
Kapalı olan işletmelerin personelinin büyük bir kısmı adayı terk etmiştir. Bu insanların ciddi bir kısmı muhtemelen geri dönmeyecektir. İşletmeler tekrar personel alımlarında yeniden masraf yapmak zorunda kalacaklardır ve devletin krizin akabinde belirli bir süre istihdam ve çalışma izni için tahsil ettiği harçlarda muafiyet sağlaması gerekmektedir.
Kapalı bulunan işletmelerin faaliyete geçmesinden sonraki bir ay boyunca yapacakları satışlardan KDV farkı muafiyetine tabi olmaları gerekmektedir. Birçok işletme birçok ürünü çöpe atmak zorunda kalacaktır ve bu şekilde bir nebze de olsa bu kayıpları telafi edilebilir.
Kira ödeyen işletmelerin ödemekle yükümlü oldukları kira bedelleri ile ilgili olarak mülk sahipleri ile sorun yaşayacakları aşikârdır. Devletin acilen bu krizi yönetmesi, Mart 2020 iş yeri kira stopajlarının iptal edilmesi, kapalı kalınan süre boyunca oluşacak kira borçlarına ise belirli oran ve kıstaslarla destek olunması gerekmektedir.
Kapalı olan işletmelerin, yılın geri kalanında toparlanmasına destek olmak amacıyla, işletmeler 2020 yılı belediye işletme vergilerinden muaf tutulmalıdır.
Kapalı olan işletmelere ait araçlar 2020 yılı seyrüsefer harçlarından muaf tutulmalıdır.
Şirketlerin, ötelenme kapsamına girecek olan yükümlülükleri açılış tarihinden itibaren en az 30 gün süre ile ertelenmelidir.
Hükümetimizden bu krizi yukarıda sıraladığımız mali boyutlarıyla da ele alarak değerlendirmesini ve gerekli önlemleri ivedilikle almasını istirham ederiz.”
