KKTC’de 2019 yılında büyük oranda gerileyen araç satış piyasasının canlandırılması amacıyla Ekim 2019’da başlatılan Katma Değer Vergisi (KDV) indirimi, Haziran 2020’ye kadar uzayınca, COVID-19 salgını nedeniyle darbe yiyen ekonomi dahi hızlı araç satışlarını durduramadı.
2019 yılının üçte ikisini “battık, mahvolduk” şikayetleriyle geçiren galericiler, Nisan 2020 hariç, Ekim ile Haziran ayları arasında çok ciddi satış rakamlarına ulaştılar.
STANDARD Kıbrıs’ın Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlığı’nın resmi kayıtlarından derlediği Ocak-Haziran 2020 dönemi “Yeni Kayıt Araç Sayısı”, geçen yılın aynı dönemine göre %15.25 oranında daha yüksek. Üstelik satılan araç sayısını gösteren bu rakamlar arasında, “karantina ayları” olan Mart, Nisan ve Mayıs’taki satışlar da var.
%15 KDV İNDİRİMİ 3 KEZ UZATILDI
KKTC Maliye Bakanlığı Eylül 2019 sonunda yaptığı açıklamada, “Otomotiv sektöründe %76’ya varan gerilemenin önüne geçmek ve bir nebze sirkülasyonun artmasını sağlamak” amacıyla KDV oranında ciddi bir düşüşü uygulamaya sokmuştu.
Uygulama kapsamında, (önce) Ekim, Kasım, Aralık ayı içerisinde, salon araçlarda 1600 cc’ye kadar olan araçlarda KDV oranı %20’den, %5’e, 1600 ve 2000 cc arası oran %20’den, %10’a düşürülmüştü. 2000 cc üzeri aralar “lüks” sınıfına girdiği için oran %20’de kalmıştı.
Ayrıca, iş araçlarında %16 olan KDV oranını da %5’e düşürülürken, zirai araçlarda bu oran “sıfırlanmıştı”.
Aralık 2019 içinde yeni bir karar alan hükümet, KDV indirim oranlarını koruyarak, uygulamayı 31 Mart’a kadar uzatırken, COVID-19 salgını nedeniyle bu süre önce 30 Nisan’a ardından da 30 Haziran’a kadar uzatılmıştı.
İlgili dönemde, hedefini, “vatandaşın daha ucuza araç almasını sağlamak ve piyasadaki para sirkülasyonunu artırmak” olarak açıklayan Maliye’nin araç satıcılarının isteklerini de dikkate alarak, KDV’yi belirlenen oranlarda sabitleyip-sabitlemeyeceği şimdilik bilinmiyor.
“V” TİPİ SATIŞ GRAFİĞİ
COVID-19 salgını nedeniyle birçok sektör gibi otomotiv sektörü de özellikle Nisan ayında neredeyse dibe vururken, yükselişi oldukça hızlı oldu.
Ekonomi dünyasında, bulundukları seviyeden bir anda en dip noktaya gerileyen ekonomilerin hangi modelde tekrar yükseleceği tartışılırken, Kuzey Kıbrıs’taki otomotiv sektörü, “en arzu edilen ve en hızlı şekilde normalleşmeyi gösteren ‘V’ modeliyle” çıkış yaptı.
ŞUBAT’TA 1,326, NİSAN’DA 32
Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlığı’nın verilerine göre Şubat ayında bin 326 (1,326) yeni araç kaydı (yeni plaka takılan araç) yapılırken, bu miktar Mart’ta 668 araca, Nisan’da ise sadece 32 araca düştü. Mayıs’ta 908 adetlik bir satışla hızla yükselen sektör, Haziran sonu itibarıyla bin 256 (1,256) satış rakamını vurdu.
2020’de altı aylık sürede Araç Kayıt Dairesi tarafından kayıtlara geçirilen toplam araç sayısı 5 bin 267 düzeyinde gerçekleşirken, bu rakam 2019’un aynı döneminden yüzde 15.25 daha yüksek. 2019’un ilk yarısında satılan toplam araç sayısı 4 bin 570 adet olarak gerçeklemişti.
JAPON İSTİLASI
Resmi istatistiklerdeki en ilginç verilerden birini; aslında kayıtlarda “2’nci el araç” olarak görülen ancak, vatandaşlar tarafından “yeni” niyetiyle alınan Uzak Doğu kökenli araçların satışı oluşturdu.
Özellikle Japonya’dan ithal edilen bu “yenilenmiş (recondition)” araçların satış adedi salon tipi araçlarda 3 bin 805 adet, ticari araçlarda ise 886 adet düzeyinde gerçekleşti. “Sıfır” kilometredeki araç satışları ise salonlarda 385 adet, ticarilerde de 191 adet düzeyinde kaydedildi.
Geçen yılın aynı döneminde 3 bin 214 adet yenilenmiş 2’nci el salon araca, 773 adet yenilenmiş 2’nci el ticari araca yeni plaka kaydı yapılırken, bu rakamlar “sıfır” salon araçlarda 481 adet, ticari araçlarda da 102 adet olmuştu.
