KKTC’nin 2020’deki ihracatının ciddi oranda yükselmesini sağlayan narenciye ürününün, kesim ekiplerinin ülkeye gelememesi nedeniyle dalında kalma tehlikesi altında olduğu bildirildi.
Ticaret Dairesi verilerine göre narenciye ihracatıCOVID-19 pandemisine rağmen Eylül 2020 sonunda, geçtiğimiz yıla kıyasla %43 oranında artarak 19 milyon dolardan, 27,3 milyon dolara yükseldi. Ancak, dış ticarette süt ürünlerinin hemen ardından gelen narenciyede yeni üretim dönemi hasadı henüz tam anlamıyla başlayabilmiş değil.
Kıbrıs Türk Narenciye Üreticileri Birliği Başkanı Ali Alioğlu, kesim ekiplerinin ülkeye getirilmemesi halinde ürünün dalında kalacağını ve bunun ülke ekonomisine büyük kayba uğrayacağını belirtti
110 BİN TON ÜRÜN 50 MİLYON DOLAR
Kıbrıs Türk Narenciye Üreticileri Birliği (KTNÜB) Başkanı Ali Alioğlu, sayıları bin 500 kişiyi bulan narenciye kesim ekiplerinin KKTC’ye gelememesi halinde 110 bin ton ürünün dalında kalacağını, bunun da 50 milyon dolara denk geldiğini vurguladı.
Gıynık Gazetesi’ne açıklamalarda bulunan Alioğlu, yeni kurulan hükümetin ilk bakanlar kurulunda ivedi olarak kesim işçilerine yönelik 6 aylık giriş izni vermesi gerektiğini savundu.
Bin 500 işçi için yedi günlük karantina masrafının 3 milyon TL tuttuğuna dikkat çeken Alioğlu, her yıl Bakanlar Kurulu’nun dönemlik narenciye işçilerinin adaya 6 aylık süreyle getirilmesi konusunda karar aldığını bu karar için geç kalındığını kaydetti.
30 BİN İNSAN NARENCİYEDEN GEÇİNİYOR
Ülkede yaşanan hükümet krizi nedeniyle kesim işçileriyle ilgili kararın alınamadığını da kaydeden Alioğlu, şöyle devam etti:
“Eğer yeni kurulan hükümet bu kararı almayıp işçiler adaya getirilmezse ürün dalında kalacak. Bu da iç ve dış satımla birlikte 350 ile 400 milyon TL’ye yakın (50 milyon Amerikan Dolar) zarar demektir. 50 Milyon Doların 30-40 milyon Doları ülkemize döviz girdisidir.
Güzelyurt ve bölgesindeki 30 bin insan geçimini narenciye ile sağlıyor. Eğer ürün dalında kalırsa bu insanların kaderi ile oynanacaktır. Bu da ekonomiye büyük zarar verecektir. Kesim ekiplerinin gelmesinin gecikmesi üreticinin ürününün alım fiyatlarını etkileyecek ve düşmesine neden olacaktır.”
TÜCCARLAR ÜRÜNÜN KESİLMESİNİ BEKLİYOR
“Ürünün dalında kalması demek KKTC ve Güzelyurt’ta büyük kriz olacaktır. Dünya genelinde yaşanan aşırı sıcaklar nedeniyle birçok ülkede narenciye zarar görmüş ve aranan ürün konumuna gelmiştir” diyen Alioğlu, Dünya’da her yıl 120 milyon ton narenciye ürününün üretilip kesildiğini 2020-2021 sezonunda bu rekoltenin düştüğünü kaydetti.
Şu anda narenciye ürününe talebin arttığına dikkat çeken Alioğlu, ürünü alacak yerli tüccarlar yanında yabancı tüccarların da KKTC’ye geldiğini söyledi.
Alioğlu, kesim ekiplerinin gelmemesi nedeniyle satışların durma noktasına geldiğini kaydederek, “Bazı tüccarlar üreticiyi sıkıştırarak ürününü ucuza almaya çalışıyor. Ancak, üretici bugüne kadar birlik oldu ve ürününü vermedi. Bu yüzden hükümetin en kısa zamanda bu sonu çözmesi gerekir” dedi.
Cypfruvex’in bu konuda aktif rol oynaması gerektiğine dikkat çeken Alioğlu, Narenciyeye yön verecek oyuncu olan Cypfruvex’in şu ana kadar bir hamle yapmadığını bunu hemen yapması gerektiğini vurguladı.
Kesim ekipleri sorununun çözülmesiyle sektörün ivme kazanacağını ve üreticinin memnun edecek fiyatlarda satış yaparak para kazanır duruma geleceğini anlatan Alioğlu, “Yeni oluşan kabinede Tarım Bakanı Nazım Çavuşoğlu, sektöre yabancı değildir. Hızlı bir giriş yaparak paydaşlarla toplantı yapması şarttır” ifadelerini kullandı.
VALENCİA 2 BİN 500 TL’YE KADAR YÜKSELDİ
35 bin dönüm narenciye ürünü içerisinde en fazla ürün gamı bulunan valencianın tonunun 2 bin 500 TL’ye kadar çıktığını anlatan Alioğlu, King Mandora’nın 2 bin 200 ile 2 bin 700 TL, Greyfurt’un ise bin 800 ile 2 bin TL arasında fiyatlandığını söyledi.
Alioğlu, bir narenciye bahçesinin bugünkü maliyetler ile dönümü 4 bin 500 ile 5 bin TL arasında yıllık maliyeti olduğunu ifade etti.
Öte yandan, Ali Alioğlu, narenciye üreticisinin 2020’nin ikinci dönem doğrudan Gelir Desteği ödemelerinin yapılmadığını da bildirdi ve bu teşvikin de verilmemesi nedeniyle üreticinin zor duruma düşeceğini belirtti.
