Ayçiçek yağı fiyatlarında görülen önlenemeyen artışa çare olarak PTT’nin ucuz ürün satışına başlayacağı duyuruldu.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ise gıda fiyatlarındaki artış ile ilgili esnafı uyararak, “Eğer bu süreci böyle devam ettirecek olursanız çok ağır cezalar sizleri bulabilir” dedi.
TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) verilerine göre ayçiçek yağı son bir yılda yüzde 60’a yakın zamlandı.
Öyle ki, ayçiçek yağı fiyatlarındaki artış sosyal medyada konuyla dalga geçen videolara ve görsellere konu oldu.
Hatta Gaziantep’in Nizip ilçesinde şüphelilerin bir evden dört teneke sıvıyağ çaldığı ortaya çıktı.
Fiyatlardaki yükselişin temel nedeni Türkiye’de ayçiçek yağına olan talebin üretim tarafından karşılanamaması ve Türkiye’nin ithalata bağımlı olması.
Bu nedenle uzmanlar yakın zamanda fiyatların düşmesini değil, daha da artmasını bekliyor.
Ayçiçek yağının PTT’de satışa çıkarılmasının ise üretim değil tedarik ile ilgili bir çözüm olmasından dolayı Hazine’ye yük getireceği öngörülüyor.
Ayçiçek yağı fiyatlarının neden yükseldiğini ve bu durumun etkilerini derledik.
Türkiye’de ayçiçek üretimi talebi karşılamıyor
5 litrelik ayçiçek yağının fiyatları kimi marka ve marketlerde 80 lirayı aşmış durumda.
Bloomberg HT ekonomi kanalının tarım editörü İrfan Donat, piyasa verilerine ve sektör temsilcilerine göre fiyatlardaki artışın geçen yıla kıyasla neredeyse yüzde 100 olduğuna dikkati çekiyor.
BBC Türkçe’ye konuşan Donat, ayçiçek üretiminin talebi karşılayamamasından ötürü Türkiye’nin net ithalatçı olduğunu vurguluyor.
TÜİK’in 2018-2019 verisine göre Türkiye’de ayçiçeğinin yeterlilik oranı %66,4; ancak sanayicilere göre bu oran çok daha düşük.
Donat, “Türkiye, 2020’de ayçiçeğinin de içinde olduğu yağlı tohumlara yaklaşık 3,5 milyar dolar ödedi. TL‘ye çevirdiğimizde görüyoruz ki bu miktar, 24 milyar TL olarak açıklanan 2021 tarımsal destekleme miktarına neredeyse denk. Bu da demek oluyor ki 2020’de bu yılın tüm tarımsal desteğini biz yurt dışındaki çiftçiye sadece yağlı tahımlar için göndermişiz” diyerek ithalattaki durumu özetliyor.
Hürriyet gazetesine konuşan Bitkisel Yağ Sanayicileri Derneği Başkanı Tahir Büyükhelvacıgil ise “Toplam ihtiyacımızın yüzde 25-35’ini yerli üretimle sağlıyoruz. Ülke olarak ihtiyacımız olan 2,5-3 milyon tonluk ayçiçeği tohumu üretimine ulaşmalıyız” dedi.
Trakya Birlik Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Akgün de AA’ya verdiği röportajında, “Bizim bu konuda yapacağımız tek şey var. Çiftçimizi desteklememiz lazım. Çiftçimizi destekleyip üretimi artırırsak dışa bağımlı kalmadığımız için fiyatların daha iyi olacağını düşünüyorum” açıklamasında bulundu.
