KKTC Merkez Bankası verilerine göre en geniş tanımlı para arzı M3 Kasım 2020 sonu itibarıyla bir önceki yılın sonuna kıyasla %26.44 oranında artarak, 35 milyar 890 milyon TL’den, 45 milyar 378 milyon TL’ye ulaştı.
Bir ekonomide kullanılabilecek toplam para miktarını gösteren ‘Para Arzı’, Aralık 2019-Kasım 2020 periyodunda Mayıs’ta %1.31 oranında, Kasım’da ise %2.32 oranında düşüş gösterirken, geriye kalan diğer aylarda %0.63 ile %6.30 arasında değişen oranlarda arttı.
Para arzının Ekim sonunda ulaştığı 46 milyar 458 milyon TL’lik tutar, ülke tarihinin kayıtlara geçen en yüksek miktar oldu. Yılın ilk yarısını küçük artışlarla geçiren ancak, Temmuz ayında Haziran’a kıyasla %6.3 oranındaki sıçramayla 38,3 milyar TL’den 40,7 milyar TL’ye ulaşan M3, Ağustos ayında da %5.08’lik artışla 42,8 milyar TL’yi buldu. Eylül’deki %2.3 artış oranıyla 43,7 milyar TL’ye ulaşan M3, Ekim ayında ise %6.09’luk çıkışla rekor seviyeyi buldu. Ancak, bu seviye Kasım sonunda %2.32’lik düşüşle 45,3 milyara geriledi.
2020’nin ilk çeyreğini 37,6 milyar TL, ikinci çeyreğini 38,3 milyar TL ve üçüncü çeyreği de 43,7 milyar TL ile kapatan para arzının son çeyrekteki miktarı henüz açıklanmadı.
VADELİ TASARRUF MEVDUATI %25 BÜYÜDÜ
Veriler, para arzında en önemli paya sahip olan “vadeli tasarruf mevduatın” geçen yılın Aralık ayı sonuna göre %24.61 oranında arttığını gösteriyor. Aralık 2019’u 20,8 milyar TL ile kapatan, vadeli tasarruf mevduatı Kasım 2020 sonu itibarıyla 26,01 milyar TL düzeyinde kaydedildi.
Vadeli tasarruf mevduatın Ekim ayında 26,7 milyar TL ile tüm zamanların en yüksek seviyesine yükseldiği ancak, Kasım ayında 26 milyarın hemen üzerine gerilediği de saptandı.
Para arzında ikinci en yüksek paya sahip olan “vadeli ticari mevduat” ise Aralık 2019-Kasım 2020 arasındaki dönemde %18.24 oranında artış göstererek, 5,3 milyar TL oldu. vadeli ticari mevduatın da Ekim ayına göre azaldığı saptandı.
M1, 10,2 MİLYAR TL’Yİ BULDU
Dolaşımdaki para, vadesiz ticari mevduat, vadesiz tasarruf mevduatı ile Merkez Bankası’ndaki mevduattan oluşan ve M1 olarak isimlendirilen en dar tanımlı para arzı, Aralık 2019 ile Kasım 2020 arasındaki dönemde %39 oranında artarak, 7,3 milyar TL’den, 10,2 milyar TL’ye ulaştı. M1’deki bugüne kadar saptanan en yüksek rakam ise Ekim ayındaki 10,4 milyar TL’lik miktar oldu.
EKİM’DE 43,3 MİLYARI GÖREN M2, 42,2 MİLYARA GERİLEDİ
Vadeli ticari mevduat, vadeli tasarruf mevduatı ve vadeli diğer mevduat ile M1’in toplamından oluşan M2, Kasım ayını bir yıl öncesine kıyasla %27.46’lık artışla 42 milyar 270 milyon TL düzeyinde geçti. M2 Aralık 2019’da 33.1 milyar TL idi.
M2’nin Ekim 2020’de tüm zamanların en yüksek miktarı olan 43 milyar 396 milyon TL’ye kadar yükseldiği ancak, Kasım ayı sonunda %2.5 oranında gerilediği dikkati çekti.
“Vadeli Diğer Mevduat” başlığı altında gösterilen kalemdeki %67.61’lik gelişme ise M2’de saptanan en yüksek artış olarak kaydedildi.
MERKEZ’DEKİ ‘DİĞER MEVDUAT’ %382 ARTTI
Vadeli-Vadesiz Resmi Mevduat, Merkez Bankası’ndaki diğer mevduatlar ile M2’nin toplamından oluşan M3’te ise vadesiz resmi mevduat geçtiğimiz Kasım ayını Aralık 2019’a göre %33.35 artışla 365,1 milyon TL’den, vadeli resmi mevduatlar ise %4.11 azalışla 2.2 milyar TL’den tamamladı.
Geçen yılın Aralık ayı sonuna kıyasla %382.38 oranında, oranında artış yaşayan “KKTC Merkez Bankası’ndaki diğer mevduat” ise 101,3 milyon TL’den 488,7 milyon TL’ye yükseldi.
