Kıbrıs Türk Ticaret Odası (KTTO) “KKTC ekonomisinin fotoğrafı” olarak nitelenen 2020 IV. Çeyrek Analiz Raporu’nu açıkladı. Raporda, ekonomik faaliyetleri hızlandırmak amacıyla hükümete yönelik 13 maddelik politika önerileri de sıralandı. Öneriler arasında kamu reformu ve seçim yasasının bulunması dikkat çekti.
Ticaret Odası ve Digi Veri Araştırma Merkezi’nin işbirliğiyle hazırlanan rapor bugün Oda yönetiminin de katılımıyla KTTO Mustafa Çağatay Konferans Salonu’nda kamuoyuyla paylaşıldı.
Raporla ilgili olarak açıklamalarda bulunan Ticaret Odası Genel Başkanı Turgay Deniz, ekonomi bültenlerinin 3 aylık dönemler için hazırlandığını, 2020 4’üncü çeyrek bülteninin, Ekim, Kasım, Aralık aylarında yaşanan gelişmelere bağlı olarak 2020 yıl sonu itibariyle KKTC ekonomisinin bir fotoğrafı olduğunu belirtti.
Ticaret Odası’nın ekonomik verilerin izlenmesine büyük önem verdiklerini belirten Deniz, bu bültende sadece KKTC ekonomisine ilişkin verilere yer vermediklerini söyleyerek, aynı zamanda Türkiye ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin aynı dönemdeki makroekonomik performansıyla karşılaştırmalar yapıldığını anlattı. Deniz, bu sayede kısa ve orta vadede ekonomimizi iyileştirmek için hangi alanlara yoğunlaşmamız gerektiği konusunda daha kolay politika önerileri geliştirebileceğimizi düşündüklerini ifade etti.
RAPORDA 7 ANA BAŞLIK VAR
4’üncü Çeyrek için hazırlanan rapor yedi ana başlıktan oluşuyor. Yönetici Özeti başlığı altında, bültendeki veri ve analizlerin kısa bir özetine yer veriliyor. İkinci başlıkta, Küresel Ekonomik Görünüm değerlendiriliyor.
KKTC, Türkiye ve GKRY Ekonomilerinin Görünümü başlığında, KKTC başta olmak üzere karşılaştırmalı olarak üç ekonominin büyüme, istihdam, dış ticaret dengesi, enflasyon, bütçe, bankacılık, turizm ve yükseköğretim verilerine yer veriliyor.
Dördüncü başlıkta ise KKTC, Türkiye ve Güney Kıbrıs Rum Yönetiminin son dönemde işletmelere ve çalışanlarına sunduğu destekler özetleniyor.
Beşinci başlıkta piyasalarda son 2020 4’üncü çeyrekte yaşanan gelişmelere yer verilirken altıncı başlıkta ise KKTC, Türkiye ve Güney Kıbrıs Rum Yönetiminin yapısal reform ajandaları değerlendiriliyor.
Son olarak yedinci başlıkta ise yine 2020 4’üncü çeyrekte KTTO tarafından gündeme getirilen bazı politika önerileri paylaşılıyor.
TİCARET ODASI POLİTİKA ÖNERİLERİ
Covid-19 salgınının etkilerinin devam ettiği 2020 IV. çeyrekte ortaya konan veriler ışığında ekonomik faaliyetleri hızlandırmak amacıyla Ticaret Odası tarafından gündeme getirilen politika önerileri şöyle:
1. Aşılamanın salgını sona erdirmenin ve sürdürülebilir, hızlı ekonomik iyileşme sağlamanın en iyi yolu olduğundan hareketle hem sağlık hem ekonomi açısından çarkları döndürebilmek adına uygulanacak aşılama programı dâhilinde aşılama sürecinin hızlı ve etkili bir şekilde hayata geçirilmesi.
2. Covid-19 salgınının etkisinde kalan ekonomimizin sürdürülebilirliğini sağlamak için daralan dış talebi genişletici girişimler kapsamında gerekli koruyucu önlemler alınarak yabancı öğrencilerin gelişinin ve yüzyüze eğitim faaliyetlerine katılımının planlanması; Kuzey Kıbrıs’a turistlerin giriş koşullarının acilen belirlenmesi, ilan edilmesi ve turistik pazarlama faaliyetlerinin desteklenmesi; KKTC’de konut almış veya alacak olan yabancıların yurda girişinin kurallara bağlı olarak kolaylaştırılması.
3. Salgının ekonomik anlamda yarattığı tahribatları asgariye indirebilmek için özel sektör kuruluşları ile çalışanlarının salgın sonrasına kadar kamusal desteklerle ayakta tutulması gerekmektedir. Bu destekler arasında; işverenlerin istihdam ettiği çalışanlarının istihdamını sürdürebilmesi için 2020 yılının Ağustos ayında uygulamaya konan ve bu yılın Haziran ayına kadar devam edeceği taahhüt edilen işverene sosyal sigorta prim desteğinin bu yılın Haziran ayı sonuna kadar devam etmesi, özel sektör çalışanları için maaş desteği, özel sektörün kamuya olan yükümlülüklerinin (vergi gibi) gecikme zammı olmadan ertelenmesi ve taksitlendirilmesi, kira düzenlemeleri, elektrik maliyetleri, kredi yapılandırmaları ile hibe ve kredi programları yer almalıdır.
4. Kamu hizmetlerinin hızla dijitalleştirilmesi, bu yolla kamunun hizmet kapasitesi ve hızının artırılması amacıyla e-Devlet ile ilgili çalışmaların öncelikli olarak hayata geçirilmesi.
5. Kamuda “vatandaş devlet için değil, devlet vatandaş için vardır” anlayışı doğrultusunda, kamunun ekonomi üzerinde yük olmaktan çıkarılması ve ekonomiyi destekleyecek şekilde yapılandırılması amacıyla kamu reformunun hayata geçirilmesi.
6. Kamu harcamalarının disiplin altına alınması ve en az 10% tasarrufa gidilmesi.
7. Salgın döneminde yatırım indirimlerinin yatırımları teşvik edecek şekilde en az %50’ye yükseltilmesi, sınırlamaların kaldırılması ve firmaların teknolojik altyapı ve dijitalleşme yatırımlarının da yatırım indirimi kapsamına alınması.
8. KDV, fon ve stopaj indirimine gidilerek piyasanın ucuzlatılması, insanlarımızın yaşamının ve işletmelerin ayakta kalmasının kolaylaştırılması.
9. Piyasalarda pahalılığa yol açan ithalattaki kısıtlayıcı ve yasaklayıcı uygulamalara son verilmesi.
10.Enflasyon muhasebesinin acilen devreye konulması.
11. Bütüncül bir yatırım teşvik sistemi oluşturulması.
12.Telekomünikasyon alanında özelleştirme ve fiber optik altyapısında iyileştirme yoluyla dijitalleşmenin sağlanması.
13.Hükümet programında öngörüldüğü şekilde Ekim 2021’de siyasi istikrarı sağlayacak bir seçim yasası ile seçime gidilmesi.
