2021’in ilk yarısı biterken sene başından bu yana varlıklarda oldukça hareketli değer değişimleri vardı. Değeri artanlar listesinin başında Brent türü petrol gelirken, bakır ve Bitcoin’de ciddi oranlarda yükseliş oldu. Dolar/TL’deki %14’ü aşan artış dikkati çekti.
Kaybedenlerin başında Türk Lirası gelirken, Borsa İstanbul’da BIST 30 ve BIST 100 endeksleri de özellikle dolar bazında ciddi oranda geriledi.
2021’in ilk yarısında hangi varlık ne kadar kazandırdı?
ONS ALTIN: %5.6 DÜŞTÜ
Ons altın yıla 1,950 doları görerek başladıktan sonra aşılama çalışmalarının hızlanması ve normalleşmeye dair beklentilerle Mart ayında 1,683 dolara kadar gerilemişti. 10 yıl vadeli ABD Hazine tahvil faizinde sene başından Mart ayına kadar yaşanan kademeli yükseliş de bu süreçte fiyatlardaki düşüşte etkili olmuştu.
Nisan ayından itibaren artan enflasyon ve Fed’in para politikasında hala güvercin mesajlar vermesiyle yükselişe geçen ons altın, Haziran başında 1,900 doları geçerek Ocak ayından beri en yüksek seviyeyi görmüştü.
Ons altın, Haziran ortalarına doğru Fed’in artan şahin mesajları ve para politikasının beklenenden erken sıkılaşabileceğine dair endişelerle hızlı bir düşüş kaydederek yeniden 1,800 doların altına inmişti.
5 Temmuz’da 1,791 dolar civarında bulunan ons altın, sene başından bu yana %5.6 aşağıda bulunuyor.
DOLAR/TL: %14.3 YÜKSELDİ
2021 yılında 7.44 civarında başlayan dolar/TL, sıkılaşan para politikası ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın gerektiğinde sıkılaşmaya devam edeceğine dair yönlendirmeleriyle Şubat ayında 7.00 seviyesinin altına inmişti.
Mart ayında doların güçlenmesi ve ABD Hazine tahvili faizlerindeki yükselişle birlikte 7.76 seviyesine kadar tırmanan dolar kuru, sonrasında TCMB’nin faizleri beklenenden yüksek bir artırım kararı alarak %19’a çıkarmasıyla 7.21’e kadar gerilemişti.
TCMB’de yaşanan başkan değişikliği sonrasında Mart ayı sonunda 8.33’e kadar tırmanan dolar/TL, takip eden aylarda dalgalı bir yükselişle 8.77’ye kadar tırmanmıştı.
5 Temmuz’da 8.68 civarında bulunan dolar kuru, yılın ilk yarısında %14.3 yükseliş kaydetti.
BORSA İSTANBUL KAYBEDEN TARAFTA
BIST 30 endeksi seneye 1,635 seviyesinde başlarken BIST 100 endeksi 2021 yılına 1,476 civarında başlamıştı. İki endeks de Mart ayına kadar dalgalı bir seyir izledikten sonra TCMB’de yaşanan başkan değişikliği ve yabancı yatırımcı çıkışının hızlanmasıyla geriledi.
BIST 30, 23 Mart’ta 1,420 seviyesine kadar gerilerken BIST 100 1,377 seviyesine kadar indi. Sonrasında Haziran ortasına kadar kademeli bir yükseliş kaydeden endeksler, Fed toplantısı sonrasında yeniden kademeli bir düşüş kaydetti.
BIST 30 sene başından bu yana TL bazında %8.87 değer kaybederken dolar bazında %22 değer kaybetti.
BIST 100 ise sene başından beri TL bazında %6.2 değer kaybederken dolar bazında %19.7 değer kaybetti.
BİTCOİN: %18 DAHA YÜKSEK
2021 yılında Bitcoin’in yükselişi Elon Musk’ın kripto paraya olan desteği ve Twitter paylaşımları etrafında şekillendi. Bitcoin’in yükselişi, Aralık ayında Musk’ın Twitter’da Tesla’nın bilançosunu Bitcoin’e taşımanın mümkün olup olmadığını sormasıyla başlamıştı.
Tesla’nın bilançosuna Bitcoin dahil etmesinden sonra Şubat ayı sonuna kadar hızlı bir yükselişle 58 bin dolar seviyesine tırmanan kripto para, Mart başında 45 bin dolara kadar çekilmişti.
Sonrasında gelen haber akışıyla birlikte yeniden yükselişe geçen Bitcoin, Coinbase’in halka arz edildiği gün 64 bin 869 doları görerek tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşmıştı.
Musk, Mayıs ortasında Twitter’dan yaptığı bir paylaşım ile Bitcoin madenciliğinin %50’sinin yenilenebilir enerji kaynaklarıyla gerçekleşmesi ve bu pozitif eğilimin devam etmesi halinde Tesla’nın Bitcoin işlemlerini yeniden başlatacağını söylemişti. Bitcoin’deki düşüş de bu paylaşım ile beraber başlamıştı.
Çin’in kripto para madenciliğini ve bankaların kripto para işlemi gerçekleştirmesini yasaklaması sonrasında Bitcoin’deki değer kaybı hızlanmıştı.
Bitcoin, 2021 yılındaki zirvesine ulaştıktan sonra %50’ye yakın değer kaybetse de yıl başından bu yana hala %18 yukarıda bulunuyor.
PETROL: %50’YE YAKIN DEĞER KAZANDI
Aşılama haberleri ve büyük ekonomilerde vaka sayısının azalmasıyla birlikte Mart ayına kadar istikrarlı bir yükseliş kaydeden Brent petrol, Mart ayı ortaların karantina önlemlerinin artması ve stokların yeniden yükselmesiyle varil başına 60 dolara kadar çekilmişti.
Talep endişeleri, ABD’de boru hattına yapılan siber saldırı ve Süveyş kanalının kapalı kalmasıyla uzun bir süre dalgalı bir seyir izleyen petrol fiyatları, talep toparlanması ve düşen stoklarla birlikte Mart ayındaki zirvesini geride bırakmıştı.
Talep toparlanmasıyla birlikte kademeli yükselişine devam eden Brent petrol, OPEC+’ın üretimi yeniden artırmaya temkinli yaklaşmasıyla sene başından beri neredeyse %50 yukarıda bulunuyor.
BAKIR: %20 ORANINDA ARTTI
Salgın sonrasında toparlanan ekonomilerle beraber tarihi bakır açığı oluşacağına dair beklentiler bakır fiyatlarını 2021’in ilk aylarında desteklemişti.
Şubat ayında 9 yılın zirvesine ulaşan bakır fiyatları, sonrasında Nisan ayına kadar sakin bir seyir izlemişti.
Salgını kontrol altına alan ekonomilerin yavaş yavaş açılması ve ABD’deki mali teşviklerle Şubat zirvesini geride bırakan bakır, yenilenebilir enerjiye geçişte stratejik öneme sahip olacağı beklentileriyle yükselişini sürdürerek 10 bin 460 dolarla bu yılın zirvesine ulaşmıştı.
Fed’in para politikasını sıkılaştırmaya başlayacağı beklentisi ve Çin’in artan emtia fiyatlarına karşı çeşitli önlemler açıklamasıyla gerileyen bakır, sene başından bu yana hala %20 yukarıda bulunuyor.
GÜMÜŞ NERDEYSE AYNI KALDI
Seneye altın ile paralel bir hareketle başlayan gümüş, Reddit kullanıcılarının GameStop hisselerinden sonra spekülatif olarak gümüşe yönelmesiyle ons başına 29 dolara ulaşarak 8 yılın zirvesini görmüştü. Sonrasında hızla 26 dolara gerileyen gümüş, Şubat ayında altın fiyatları düşerken 27 dolara kadar yükseldi.
Gümüş, ABD Hazine tahvil faizlerindeki yükselişin ve doların güçlenmesiyle birlikte Mart sonunda 24 dolara kadar gerileyerek 2021’in en düşük seviyesini görmüştü.
Nisan ayından itibaren artan enflasyon ve endüstriyel metal fiyatlarındaki artışla Haziran başına kadar kademeli bir yükseliş gerçekleştirerek 28,17 dolara ulaşan gümüş, Haziran ortalarına doğru Fed’in artan şahin mesajları ve para politikasının beklenenden erken sıkılaşabileceğine dair endişelerle hızlı bir gerileme kaydetti. (Kaynak: Bloomberg HT)
