KKTC Merkez Bankası verilerine göre en geniş tanımlı para arzı (M3) Temmuz ayında %0.56 oranında geriledi. Haziran’da 50,6 milyar TL olan M3, Temmuz’da 50,3 milyar liraya indi.
M3 Temmuz 2021 sonu itibarıyla bir önceki yılın aynı ayına kıyasla ise %23.57 oranında artarak, 40 milyar 736 milyon TL’den, 50 milyar 340 milyon TL’ye ulaştı.
Bir ekonomide kullanılabilecek toplam para miktarını gösteren ‘Para Arzı’, Temmuz 2020-Temmuz 2021 periyodunda Mayıs 2020, Kasım 2020, Aralık 2020, Ocak 2021 ve Temmuz 2021’de düşüş gösterirken, geriye kalan diğer aylarda %0.29 ile %6.46 arasında değişen oranlarda artışlar yaşadı.
Para arzının Haziran 2021 sonunda ulaştığı 50,6 milyar TL’lik tutar, ülke tarihinin bugüne kadarki en yüksek miktarı olarak kaydedilirken, Temmuz’daki para arzı son üç ayın en düşüğü oldu.
Geçtiğimiz yılın son ayı ile bu yılın ilk ayını düşüşlerle kapatan para arzı, Şubat’ta 45,5 milyar TL’ye ulaşırken, Mart ayında %6.46’lık sıçrayışla 46 milyar ile 47 milyar TL’yi görmeden 48,5 milyar TL’ye ulaştı. Nisan’da artışını sürdürerek, %0.29 oranında artış yaşayan para arzında Mayıs’ta %3.48’lik, Haziran’da da %0.51’lik artışlar oldu. Temmuz’da ise gerileme yaşandı.
Para arzı, pandeminin ekonomiyi vurduğu 2020’nin ilk çeyreğini 37,6 milyar TL, ikinci çeyreğini 38,3 milyar TL, üçüncü çeyreğini 43,7 milyar TL ve son çeyreği de 45,2 milyar TL’den kapatırken, 2021’in ilk çeyreğinde 48.5 milyarı, ikinci çeyreğinde 50,6 milyarı gördü.
VADELİ TASARRUF MEVDUATINDA DÜŞÜŞ
KKTC Merkez Bankası verileri, para arzında en önemli paya sahip olan vadeli tasarruf mevduatın Temmuz ayında bir önceki aya kıyasla %1.02 oranında düştüğü saptandı. Haziran 29,5 milyar TL ile kapatan, vadeli tasarruf mevduatı Temmuz’da 29,2 milyar TL’ye indi.
Ancak vadeli mevduatın geçen yılın Temmuz ayına kıyasla %25.04 oranında, yıl sonuna göre ise %15.08 oranında arttı.
Para arzında ikinci en büyük paya sahip vadeli ticari mevduat da geçen aya kıyasla %0.42 oranında düşüş gösterdi. Geçen yılın aynı ayına kıyasla %30.06 oranında yükselen vadeli ticari mevduat, yılbaşına kıyasla ise %2.68 oranında arttı ve 6 milyar 048 milyon TL olarak kayıtlara geçti.
M1, 11,4 MİLYAR TL’YE ÇIKTI
Dolaşımdaki para, vadesiz ticari mevduat, vadesiz tasarruf mevduatı ile Merkez Bankası’ndaki mevduattan oluşan ve M1 olarak isimlendirilen en dar tanımlı para arzı, Temmuz 2020 ile Temmuz 2021 arasındaki dönemde %28.75 oranında artarak, 8,9 milyar TL’den, 11,4 milyar TL’ye ulaştı.
2020 yılını 10 milyar TL düzeyinde kapatan M1’deki 7 aylık değişim oranı ise %14.08 düzeyinde gerçekleşti. M1’de vadesiz tasarruf mevduattaki yıllık %46.40’lık artış ile vadesiz diğer mevduattaki yıllık %33.86’lık artışlar dikkati çekti.
TEMMUZ’DA M2 DE GERİLEDİ
Vadeli ticari mevduat, vadeli tasarruf mevduatı ve vadeli diğer mevduat ile M1’in toplamından oluşan M2, Temmuz ayını bir öncesi aya kıyasla %0.17’lik düşüşle 47 milyar 575 milyon TL düzeyinde kapattı. M2 Haziran 2021’de 47 milyar 658 milyon TL olmuştu.
2020 sonunda 41,8 milyar TL olan M2’nin yedi aylık artış oranı %13.7 düzeyinde, geçen yılın Temmuz ayına kıyasla artış oranı da %26.66 düzeyinde hesaplandı.
M2’de “Vadeli Diğer Mevduat” başlığı altında gösterilen kalemdeki yıllık %70.81’lik artış ise özellikle dikkat çekti.
VADESİZ RESMİ MEVDUAT %67.75 DÜŞTÜ
Vadeli-Vadesiz Resmi Mevduat, Merkez Bankası’ndaki diğer mevduatlar ile M2’nin toplamından oluşan M3’te ise vadesiz resmi mevduatlar yılbaşına göre %67.75 oranında, geçtiğimiz yılın Temmuz ayına göre de %20.31 oranında düşüş gösterdi.
Vadeli resmi mevduatta ise aylık %5.75’lik düşüş olurken, yıllık bazda %2.75’lik, 7 aylık bazda da %6.82’lik artış saptandı.
