Artun ÇAĞA
KKTC’nin 2021’in yedinci ayı sonundaki toplam ihracatı geçen yıla kıyasla %24.21 oranında artışla 88 milyon 319 bin dolara çıktı. 2020 yılının Ocak-Temmuz döneminde ihracat 71 milyon 105 bin dolar düzeyinde gerçekleşmişti. İhracat rakamları içinde %7,348.8 (yüzde 7 bin 348) oranında artış gösteren “silahlar ve mühimmat” kalemi dikkat çekmeye devam ediyor.
Bu yılın yedi aylık dönemindeki ihracatın 2019’a kıyasla %52.69 oranında artış gösterdiği de başka bir ilginç veri oldu. 2019’da yedi aylık ihracat 52 milyon 843 bin dolar olmuştu.
SİLAH VE MÜHİMMAT 3. SIRAYA ÇIKTI
KKTC’nin ihracatında geçtiğimiz aylarda “mermiler” başlığı altında gösterilen ancak, Temmuz’da “Silah ve Mühimmat” başlığıyla yayımlanan ihracat kaleminin tüm dış satımda üçüncü sıraya çıktığı görüldü.
Yılın ilk yarısında olduğu gibi 2021’de ihracatta yaşanan yükselişte en beklenmedik katkıyı “mermiler” yaptı. Haziran’da altı aylık toplamı 43 milyon 569 bin 500 adet olan mermi satışı, Temmuz’da 45 milyon 069 bin 500 adede çıktı.
Geçtiğimiz yılın Ocak-Temmuz döneminde 900 bin adet mermi satışıyla 137 bin 372 dolar gelir sağlanırken, bu yıl 45 milyon adeti aşan satıştan 10 milyon 232 bin 564 dolar ihracat girdisi sağlandı. Mermiler başlığı altındaki ihracat rakamı geçen yıla kıyasla ise %7,348.8 (7 bin 348) oranında artış gösterdi.
HURDALAR DA ARTIŞTA
Narenciye ve süt ürünleri dışında ülkeye önemli katkı sağlayan ihracat malları içinde hurdaların ağırlığı da arttı. Geçtiğimiz yılın yedinci ayı sonunda 3 milyon 306 bin dolar olan hurda satışı %169.9’luk artışla 8 milyon 924 dolara çıktı. Hurdalarda hurda metallerin payı 8 milyon 317 bin dolar, hurda kağıdın payı da 606 bin dolar düzeyinde gerçekleşti.
İhracatta beşinci sırada ise harup ve harup ürünleri var. Ticaret Dairesi’nin açıkladığı rakamlara göre 2020’ye göre %233.42 oranında artış gösteren harup ürünleri (çekirdek ve öğütülmüş) ihracatı ise 886 bin dolardan 2 milyon 955 bin dolara yükseldi. Harup çekirdeği ihracatı 2,7 milyon dolar, öğütülmüş harup (harup unu) ihracatı da 174 bin dolar civarında gerçekleşti.
İhracatı oran olarak artanlar arasında “mermilerden” sonra ikinci sırada ise “sigaralar” ihracatı geliyor. Geçen yılın yedi aylık dönemine kıyasla %982.9 oranında artan sigara ihracatı 84 bin dolardan 910 bin dolara yükseldi.
Bir milyon dolar sınırını geçen ihracat kalemlerinden yumurtada (1,8 milyon dolar) artış oranı %118.7 oranında artış sağlanırken, 1,2 milyon dolar civarında ihracat girdisi sağlanan piliç etinde %25.4’lük düşüş söz konusu.
1980’li yıllar ile 1990’lı yılların ilk yarısında başta İngiltere’nin ünlü markaları olmak üzere pek çok Avrupa ülkesinin siparişlerini karşılayan konfeksiyon sektörü ise sıfırlanmaya doğru yol almaya devam ediyor. 2021’in ilk yedinci ayında ülkeden sadece 152 bin dolarlık konfeksiyon ürünü ihraç edilebildi. Geçen yıla kıyasla düşüş oranı ise %23.7 düzeyinde hesaplandı.
SÜT ÜRÜNLERİ VE NARENCİYE BAŞABAŞ GİDİYOR
Ticaret Dairesi’nin verilerine göre 2021’in yedinci ayı sonunda ülkenin ana ihracat kalemlerinden ilk iki sırayı yıllardan beridir değişmeyen sırayla süt ürünleri ve narenciye ürünlerinin aldığı görülüyor.
Süt ürünleri ihracatı geçen yılın aynı dönemine kıyasla %5.24 artışla 26 milyon 996 bin dolardan 28 milyon 510 bin dolara çıkarken, narenciye ihracatı geçen yıla kıyasla %3.24 oranında artışla 27 milyon 378 bin dolardan 28 milyon 266 bin dolara yükseldi.
Ticaret Dairesi’nin istatistiklerinde yer alan 18 ana ihracat kaleminden 10’unun dış satımında artış, 8’inin dış satımında ise düşüş olduğu dikkati çekti.
Verilere göre patates ihracatında %73.8, ilaçlarda %72.8, narenciye konsantresinde %49.3, narenciye esans yağında %45,8, piliç etinde %25.4, konfeksiyonda %23.7, derilerde %19.7 ve sebzelerde de %5.3 oranında düşüşler oldu.
TÜRKİYE’NİN İHRACATTAKİ PAYI %51.9
Ticaret Dairesi verilerine göre Ocak-Temmuz 2021’de gerçekleşen toplam ihracatın %51.9’u Türkiye’ye, %1.5’i Avrupa Birliği ülkelerine, %23.3’ü Uzak Doğu Ülkelerine, %12.8’i Orta Doğu Ülkeleri’ne geriye kalan kısmı da, ‘Diğer Avrupa Ülkeleri’ne ve ‘Diğer Ülkeler’e yapıldı.
Türkiye’ye yapılan ihracat bir önceki yıla kıyasla %22.7 oranında artışla 37,3 milyon dolardan 45,7 milyon dolara yükseldi. Üçüncü Ülkelere yönelik ihracat da %25.8’lik artışla 33,7 milyon dolardan, 42.5 milyon dolara çıktı.
2021’de oran bakımından en büyük artış “Uzak Doğu Ülkelerine” yönelik dış satımda saptandı. Uzak Doğu Ülkelerine yönelik ihracat %1,219’luk (bin 219) artışla 1,5 milyondan, 20,5 milyon dolara ulaştı.
