Ekonomi dünyasında geride kalan işlem haftasında TCMB’nin faiz indirimi ve buna bağlı olarak Türk Lirası’nın dövizler karşısındaki çöküşü haftaya damga vurdu.
Bu hafta Türkiye’de öne çıkan haberler arasında, TCMB’nin faiz indirim kararı ve kararla iyice çöken Türk Lirası haftaya damgasını vururken, TC Merkez’in faiz indirimi-TL’nin erimesi oyununda dövize 5. kez müdahalesi yer aldı.
Türkiye’de 2022 asgari ücret 4 bin 253 TL olarak belirlenirken, ülkedeki konut fiyatlarında rekor artış kaydedildi. Dış basında ise, ABD, İngiltere, Rusya ve Meksika merkez bankalarının faiz kararları öne çıktı.
7 BAŞLIKLA GEÇEN HAFTA
1- TCMB faizi 1 puan daha indirdi
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) politika faizini beklentiler doğrultusunda 1 puan daha indirdi. TCMB karar sonrasında “indirimde sınırlı alan tamamlandı” derken, Eylül’de %19 olan faiz oranı %14’e kadar gerilemiş oldu.
TCMB, karar metninde arz yönlü ve para politikası etki alanı dışındaki arızi faktörlerin fiyat artışları üzerinde oluşturduğu geçici etkilerin ima ettiği alanın kullanımının tamamlanmasına karar verildiği belirtildi. Metinde 2022 yılının ilk çeyreğinde para politikası çerçevesinin gözden geçirileceği ifade edildi.
TC Merkez’in kararın hemen ardından dakikalar içerisinde TL tarihte benzeri görülmemiş şekilde değer kaybına uğradı. Değer kayıpları ertesi günü de astronomik oranlarda artmaya devam etti.
2- TCMB’den dövize 5. müdahale geldi
TCMB’nin faiz indirim inadı sonrasında dünyanın en değersiz paraları arasında ilk sıraya çıkan Türk Lirası’nın kayıplarını önlemek gerekçesiyle beşinci kez piyasaya müdahale etti.
Piyasaya doğrudan satış büyüklüğünün yaklaşık 2 milyar dolar olduğu belirtildi. Önceki müdahaleden farklı olarak alıcıların önemli bir bölümünün bireysel yatırımcı olduğu vurgulandı.
Böylelikle, 1 Aralık’ta başlayan müdahale sürecinde 5 günde toplam satış miktarının yaklaşık 6 milyar dolara ulaşmış oldu. Merkez Bankası’nın dördüncü müdahalesinde 1 günlük satış miktarı 2,5 milyar dolar olmuş, yabancı yatırımcının da ciddi şekilde alıcı olması, müdahale büyüklüğünü artırmıştı.
3- Dolar/TL TCMB sonrası 17’yi aşarak rekor kırdı
Dolar/TL, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın faiz kararı sonrasında yükselişini sürdürerek yeni bir zirve gördü. Haftaya 13.80 civarında başlayan dolar kuru cuma günü 17’nin üzerini gördü. TCMB’nin beşinci müdahalesi sonrası dolar kuru 16.50’nin altına çekildi. 10 yıllık tahvil getirisi ise %22.76 ile rekor yüksek seviyeye ulaştı.
Dolar/TL Kasım ayında %40’a yakın yükseliş kaydettikten sonra Aralık başından bu yana da %10 civarında yükseldi. Türk lirası dolar karşısında sene başından bu yana %50’den fazla değer kaybederken en son 2001 yılında yıllık bazda bu kadar büyük bir değer kaybı yaşanmıştı.
Türkiye’nin kredi temerrüt risk primi (CDS) 551 baz puan seviyesinde bulunurken 10 yıllık tahvil faizi %22,64 civarında seyrediyor. Bloomberg Dolar Spot Endeksi cuma günü yatay bir seyir izlerken 10 yıllık ABD Hazine tahvil faizi %1,42 seviyesinde bulunuyor.
4- Türkiye’de Asgari ücret 4 bin 253 TL olarak belirlendi
Türkiye’de 1 Aralık’ta başlayan asgari ücret maratonunda sona gelindi ve milyonları ilgilendiren asgari ücret rakamı belli oldu.
TC Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan 2022 için net asgari ücretin %50 artışla 4 bin 250 TL olarak belirlendiğini söyledi. Erdoğan yılbaşı itibariyle asgari ücret üzerindeki gelir ve damga vergisinin kaldırılacağını belirtirken, “Böylelikle işvereni 450 TL‘lik bir yükten kurtarıyoruz” dedi.
Ancak, Türkiye’de “büyük müjde” ile açıklanan yeni asgari ücretin; dolar bazında bir önceki asgari ücretin belirlendiği tarih itibarıyla karşılık bulduğu değerden, çok daha düşük kaldığı dikkati çekti.
5- Konut fiyatlarında rekor artış
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın verilerine göre konut fiyat endeksi (KFE), Ekim’de önceki yılın aynı ayına göre nominal olarak %40 artarak rekor kırdı
Türkiye’deki konutların kalite etkisinden arındırılmış fiyat değişimlerini izlemek amacıyla hesaplanan Konut Fiyat Endeksi Ekim ayında bir önceki aya göre %5.5 oranında artarak 209.9 oldu.
Önceki yılın aynı ayına göre %40 oranında artan KFE, aynı dönemde reel olarak %16,8 oranında arttı. Endeks önceki ay yıllık bazda %35.5 oranında artmıştı.
Endeks değerleri bir önceki yılın aynı ayına göre, İstanbul, Ankara ve İzmir’de sırasıyla %38.7, 36.1 ve 40.2 oranlarında arttı.
6- Fed faiz oranını değiştirmedi, varlık alımlarını azaltma hızını artırdı
ABD Merkez Bankası (Fed), küresel piyasaların odaklandığı faiz kararını açıkladı. Fed beklentiler dahilinde politika faizini değiştirmeyerek %0-0.25 aralığında sabit bıraktı. Fed ayrıca, varlık alımlarında azaltma patikasını hızlandırdı.
Piyasanın merakla beklediği noktasal grafikten ise 2023 sonuna kadar en az 6 faiz artışı beklentisi çıktı. Fed Başkanı Powell açıklamasında, Fed’in tam istihdam hedefine ulaşmadan faizi artırabileceğini söyledi.
Varlık alımında azaltım hızı ikiye katlanarak 30 milyar dolar olarak belirlendi. Buna göre Hazine kağıtları alımları aylık 20 milyar dolar, ipoteğe dayalı menkul kıymet alımları ise 10 milyar dolar azaltılacak.
Karar metninde enflasyonun pandemi ve tedarik zinciri sıkıntıları ile yükseldiği ifade edildi. Metinden enflasyonun geçici olduğu yönündeki ifadeler çıkarıldı ve eden risklere işaret edildi.
7- İngiltere, Rusya ve Meksika faiz artırdı
“Enflasyonu frenlemek amacıyla” harekete geçen İngiltere, Rusya ve Meksika Türkiye’nin enflasyonla mücadelesinin aksine tutum takınarak, politika faizlerini artırdı.
İngiltere Merkez Bankası (BoE) enflasyonist baskıların artmasıyla politika faizini rekor düşük seviye olan %0.1’den %0.25’e yükseltti, varlık alım programını ise değiştirmeyerek 895 milyar sterlinde tuttu. Faiz kararı, 1’e karşı 8 oyla alındı.
Rusya Merkez Bankası da aralıksız yedinci kez faiz artırımına gitti ve faizi 100 baz puan artışla %8.50 seviyesine çıkardı. Böylelikle yılbaşından bu yana Rusya’da 425 baz puanlık faiz artışı gerçekleşti.
Meksika Merkez Bankası ise 25 baz puanlık faiz artışı beklentisine karşılık politika faizini 50 baz puan artışla %5.5 seviyesine çıkardı. Banka böylelikle 2017’den bu yana en agresif faiz artışını gerçekleştirdi.
