KKTC Merkez Bankası verilerine göre bir ekonomide kullanılabilecek toplam para miktarını gösteren ‘Para Arzı’, Mart 2022 sonu itibarıyla 78 milyar 553 milyon 464 bin TL düzeyine çıktı.
KKTC Merkez Bankası verilerine göre en geniş tanımlı para arzı M3, Mart 2022’de bir önceki yılın Mart ayı sonuna kıyasla %61.81 oranında arttı. Mart 2021’de para arzı 48 milyar 545 milyon 687 bin TL düzeyinde hesaplanmıştı.
Veriler para arzının 2022’nin ilk üç ayında ise %10.03 oranında arttığını gösteriyor. M3, 2021 yılını 71,4 milyar TL civarında kapamıştı.
Para arzı, Mart 2021-Mart 2022 periyodunda Temmuz’da 0.59, Ağustos’ta %0.11, Ocak 2022’de ise %0.42 oranında düşüşler yaşadı. Geriye kalan diğer aylarda yükselen bir grafik izleyen para arzı, Kasım 2021’de aylık bazda %22.49 oranında çok sert bir çıkış yakalamıştı.
Ekim’de 56,5 milyar olan para arzının Kasım’da ulaştığı 69,2 milyar TL’ye sıçraması, Türk Lirası’nın dengesinin bozulmasıyla açıklanırken, Aralık 2021’de tarihte ilk kez 71 milyar TL’nin üzerine çıktığı kayıtlara geçti.
2022’de Ocak ayını hafif düşüşle geçen M3, Şubat ve Mart aylarında ortalama %5 oranında büyüme gösterdi. Mart ayındaki 78,5 milyar TL ülke tarihinin kayıtlara geçen en yüksek miktarı oldu.
VADELİ TASARRUF MEVDUATI %58 BÜYÜDÜ
Veriler, para arzında en önemli paya sahip olan “vadeli tasarruf mevduatın” 2022’in 3 aylık döneminde %11 oranında büyüdüğünü gösteriyor. Aralık 2021’i 39,8 milyar TL ile kapatan, vadeli tasarruf mevduatı Mart 2022 sonu itibarıyla 44,2 milyar TL düzeyine çıktı.
Mart 2021’de 27,9 milyar TL olan vadeli tasarruf mevduatın yıllık bazdaki artışı ise 57,95 seviyesinde gerçekleşti.
Para arzında ikinci en yüksek paya sahip olan “vadeli ticari mevduat” ise Mart 2021-Mart 2022 arasındaki dönemde %57.42 oranında artış göstererek, 5,9 milyar TL’den 9,3 milyar TL’ye çıktı.
KKTC merkez Bankası verileri, para arzı içinde en büyük oranlı yıllık artışın %175,05 oranıyla “vadesiz diğer mevduatta” gerçekleştiğini gösteriyor.
M1, %65 ARTIŞLA 16,6 MİLYAR TL’Yİ BULDU
Dolaşımdaki para, vadesiz ticari mevduat, vadesiz tasarruf mevduatı ile Merkez Bankası’ndaki mevduattan oluşan ve M1 olarak isimlendirilen en dar tanımlı para arzı, Mart 2021 ile Mart 2022 arasındaki dönemde %86.03 oranında artarak, 10,5 milyar TL’den, 19,6 milyar TL’ye ulaştı. Söz konusu miktar M1’deki bugüne kadar saptanan en yüksek rakam olurken, artış oranı M2 ve M3’ün çok üzerinde hesaplandı.
74 MİLYARA ÇIKAN M2 %64,3 ARTTI
Vadeli ticari mevduat, vadeli tasarruf mevduatı ve vadeli diğer mevduat ile M1’in toplamından oluşan M2 de Mart 2021’i bir yıl öncesine kıyasla %64.33’lük, yılın ilk çeyreğini ise %10.8’lik artışla geçti.
2021 yılını 67 milyar TL ile kapatan M2, Mart ayı sonunda 74,2 milyar TL ile bugüne kadarki en yüksek seviyeye çıktı.
Vadeli-Vadesiz Resmi Mevduat, Merkez Bankası’ndaki diğer mevduatlar ile M2’nin toplamından oluşan M3’te ise vadesiz resmi mevduat geçtiğimiz Mart ayını yıllık bazda %37.8’lik düşüşle 408 milyon TL’den 254 milyon TL’ye indi.
“KKTC Merkez Bankası’ndaki diğer mevduat” ise Mart ayını yıllık bazda %21.77, ilk çeyrek bazında ise %75.33 gerilemeyle 134.4 milyon TL’den kapattı.
