Fed’in faiz indirimi beklentilerinin ötelenmesine karşın, ABD’nin ekonomik aktivitenin gücünü koruması üzerine emtia piyasasında geçen hafta hafif yükseliş eğilimi görüldü. Emtia uzmanı Haluk İzzet Mutlu, hafta hafta yaşanan iniş çıkışları DÜNYA’ya değerlendirdi: “Bu yıla özel bir durum var. Mayıs, kritik ay.”
Amerika Merkez Bankası’nın (Fed), politika faizini öngörülenden daha geç düşürmeye başlayacağına yönelik tahminler devam ederken, emtia piyasasında geçen hafta hafif yükseliş görüldü. Altının onsu, ABD’de enflasyonun beklentilerin üzerinde gerçekleşmesiyle aralık ayından bu yana ilk defa 2 bin doların altını test etti; haftayı yüzde 0.6 azalışla, 2 bin 12 dolardan tamamladı.
Geçen hafta altındaki düşüşe karşın gümüş yüzde 3.6, paladyum yüzde 10.2, platin yüzde 4 değer kazandı. Baz metallerde geçen hafta yükseliş eğilimi hakim oldu. Haftayı bakır yüzde 3.8, kurşun yüzde 1.6, alüminyum yüzde 0.1, nikel yüzde 2.7, çinko yüzde 3.7 artışla tamamladı.
Tarım grubuna bakıldığında ise geçen hafta Chicago Ticaret Borsası’nda işlem gören buğdayın fiyatı yüzde 6.3, soya fasulyesinin yüzde 0.5, pirincin yüzde 3.2 azalırken, mısırın fiyatı yüzde 0.1 artış kaydetti. Intercontinental Exchange’te işlem gören pamuk yüzde 2.4 değer kazandı. Dünya pamuk üretim tahminlerinin düşmesi, pamuk fiyatlarını yükseltti. USDA’nın üretim tahminlerine göre, dünya pamuk üretim tahminleri 360 bin balya azalarak 112.82 milyon balya seviyesinde gerçekleşti.
Hafta hafta yaşanan bu değişkenlikler normal mi? İşte bu soruyu emtia uzmanı Haluk İzzet Mutlu’ya yönelttik… Emtia piyasasındaki iniş-çıkışları DÜNYA’ya değerlendiren Mutlu, tarım emtialarının 2024’e damgasını vuracak emtia ürünleri olacağına söyleyerek söze başladı: “Bu yıl El Nino yılı… Ekilebilir alanlarda yaşanan ve yaşanacak olan kuraklık, tarım emtialarının fiyatlarında artışa neden olacak. Bakın pamuk ve kakaodaki yükselişe…
Bu ikisine ben mayıstan sonra tüm tahılların da ekleneceğine inanıyorum. İklim değişikliğinden dolayı tarım emtiaları bu yılın öncü emtiaları olacak.” Mutlu’ya göre, emtia piyasaları için bu yılın en kritik ayı mayıs olacak. Nedeni ise “faiz indirimleri.” Amerika ile Euro Bölgesi’nin faiz indirimi politikalarına ayrı nedenlerden geçeceğine dikkat çeken Mutlu, şöyle devam etti: “ABD ekonomisinde durulma var.
Normalleşme için aşağıya çekecek. Avrupa Birliği’nde ise ABD’den daha derin olması beklenen bir resesyondan korkuluyor. Onlar ise bunun etkilerini azaltmak için indirime gidecek.” “ABD gibi normalleşme amacıyla indirirseniz, emtialara talepte canlanmalar olur. O yüzden de emtiaların gerçek trend oluşumu, merkez bankalarının para politikalarındaki değişiklikleri ile belli olacak.
Doların ve tahvillerin yönü belli olsun, emtialar kendi yollarını sonra çizecek. Emtialarda toplu iniş, yükselişler mi olacak, yoksa emtia ürünleri de iniş ve çıkışlarda kendi dinamiklerine göre ayrılacak mı?” Bu durumun haziran ayına kadar emtialar üzerinde baskı yaratacağının altını çizen emtia uzmanı, mayıs ayını işaret etti: “Bu seneye özgü bir şey yaşıyoruz. Mayıs, kritik ay.
Emtialar dolarla fiyatlanır. Doların fiyatının/maliyetinin artması, arz-talepte denge ya da dengesizliğe neden olur. Faizlerin yeniden aşağı yönde olduğu bir döneme gireceğiz.” Fed’in faiz indirimini öteleme sinyali vermesi ile ilgili bir soruyu da Mutlu, “İndirim belki haziran ya da sonrasına olacak. Ancak açıklamalarla birlikte mayısta bu yönde bir beklenti trendi başlar. Malum, piyasa beklenti satın alır” diyerek yanıtladı.
“Paladyum aslında eski yerine dönüyor”
Geçen haftanın büyük yükseliş gösteren emtia ürünlerinden biri paladyum oldu. Emtia uzmanı Haluk İzzet Mutlu, yüzde 10.2’lik artış gösteren paladyum için de şu yorumu yaptı: “Platin ve paladyumda aslında geri çekilme yaşanmıştı. Tüm dünyada elektrikli araçların satışının artması bu iki emtia ürününü aşağıya çekmişti. Bu yükselişler, aslında eski yerine doğru ivmeler…”
“Lityum, nikel ve rodyum, 2 yıl yükselişte olacak”
Emtia uzmanı Haluk İzzet Mutlu, enerji emtiaları arasındaki üç ürünün özellikle altını çizdi: Lityum, nikel ve rodyum… Genel nedeni, Çin’deki elektrikli araç ve pil üretiminin artışı… Bu 3 ürünün fiyatlarının önümüzdeki 1.5-2 yıl yükselişte olacağını belirten Mutlu, lityuma ayrı paragraf açtı: “Kirli bir maden olması onu özel kılıyor. Çevreyi kirlettiği için üretimi her yerde yapılmıyor/yapılamıyor.”
Dünyada 47 yıllık petrol kaldı
Worldometers’ın verilerine göre, dünyada şu an 1.6 trilyon varillik petrol bulunuyor. Günde 97.1 milyon varil petrol tüketiliyor. Bu da dünyada 47 yıllık petrolün kaldığını gösteriyor. Dünyanın en büyük petrol üreticisi ise toplam petrolün yüzde 18.2’sine sahip olan Venezuela.
