Bolüm 1 de enflasyon ile asgari ücret arasındaki ilişkinin ekonomiler ve sektörler için ne kadar önemli olduğunu belirtmiştim. Dolayısiyle, asgari ücrette meydana gelebilecek bir artışın işsizliği artıracağını açık ve net bir şekilde ifade etmiştim. O yüzden asgari ücreti atırma yerine ki bu yıl içinde bir kez değil ama iki kez artırıma gidilmiştir acilen enflasyonla mücadele başlatılıp ekonomide fiyat istikrarının sağlanması gerektiğini belirtmiştim.
Bilindiği üzere KKTC’de yeni asgari ücret yılda bir kez olmak üzere tesbit komisyonu ve KKTC Çalışma ve Soyal Güvenlik Bakanlığının aldığı kararla saptanır ve uygulanır. Ama bu yıl asgari ücretin iki kez artırıldığı gözlemlenmektedir. Demek ki hükümet enflasyonla mücadele etme yerine asgari ücreti artırmayı uygun görmüştür. Tablo 2 yansıtılan asgari ücretleri göstermektedir.
Tablo 2
Kaynak: https://csgb.gov.ct.tr/ASGARİ-ÜCRET
Peki, 2024 yılının Ocak ayında asgari ücret 15,750TL den 24,000TL artırıldı da ne oldu? Bence, 1) Enflasyon daha da arttı, 2) İşsizlik daha da arttı. 3) Düşük gelirli çalışanların yaşam standardında bir düzelme olmadı. 4) İşletmelerin birçoğu kapandı. Bakalım acaba öyle mi gerçekleşti enflasyon daha da mı arttı.
İstatistiklere bir bakalım geçen yıl bu ayda enflasyon neydi, bu yıl bu ayda enflasyon nedir?
Tablo 1 KKTC iststistik kurumunun 2023 Nisan ile 2024 Nisan ayı itibriyle 12 ana mal ve hizmette oluşan enflasyon değerlerini göstermektedir.
Kaynak: KKTC İstatistik Kurumu
Bu tablodan görüldüğü üzere enflasyon oranı ana mal ve hizmet gruplarında 2023 den 2024 yılına gelindiğinde %95.60 oranında arttı.
1392.17 – 711,75 / 711,75 × 100 = 95,60% Nisan sonu
Asgari ücrete eklenen artışlar da hesaplandığı zaman düşük gelirli çalışan insanlarımıza ise % 75,88 artış yapıldı.
15,750 den 24,000
24,000 den 29640 tl. Hesabını yaparsak;
24,000 – 15,750 /15750 × 100 = 52,38% Ocak ayı 2024 de.
29,640 – 24,000 / 24,000 × 100 = 23,50% Mayıs 2024 de.
Toplam asgari ücrete yansıyan 52,38% + 23,50% = 75,88% Mayıs sonu.
Sevgili okurlar varın siz bu rakamları yorumlayın. Enflasyon yıllık %95,60 ama asgari ücrete yansıtılan miktar ise 75,88%.
Değerli okurlar yukarida belirtilen tablolar devletin kurumlarının tablolarıdır.
Sonuç itibariyle de bu yılın ikinci yarısında KKTC’de Asgari Ücret Saptama Komisyonu, 2024’ün ikinci asgari ücret zammını belirledi. KKTC Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı, Komisyon toplantısı sonrası yaptığı açıklamada, asgari ücretin brüt 34 bin 70 TL, net 29 bin 640 TL olarak belirlendiğini açıkladı. Bu rakam tablo 2 de görüldüğü gibi bu yılın Ocak ayında net 24.000tl idi.
İstatistiklere bir bakalım işsizlik neydi 2022 ve 2023 yılları itibariyle.
2022 yılında, KKTC genelinde toplam istihdam 138, 609 kişi, işşiz sayısı 9, 340 kişi, işsizlik oranı ise % 6,3 olarak gerçekleşmiştir.[1]
2023 yılında ise KKTC genelinde toplam istihdam 148, 211 kişi, işşiz sayısı 7, 988 kişi, işsizlik oranı ise % 5,1 olarak gerçekleşmiştir.[2]
Görüldüğü üzere bir yıl boyunca hiç fayda etmemiş asgari ücrete yapılan artışlar hane halkları için ve de işsizliği daha da azaltma açısından. Tabii 2024 yılı için Hane Halkı İşgücü Anketi gerçekleşmediği için 2024 yılı itibariyle işsizlik ve istahdam verilerini yorumlayamıyorum. Ama enflasyonun ve de işsizliğin 2024 yılı sonunda daha da artacağını düşünüyorum.
O yüzden asgari ücreti atırma
yerine enflasyonla mücadele başlatma tek koşul ve mecburiyettir.
