Küresel piyasalar, ABD-İran hattında sertleşen söylemler, artan saldırılar ve yükselen jeopolitik tansiyonun etkisiyle haftaya yeni bir satış dalgasıyla başladı.
Orta Doğu’da tırmanan gerilim küresel ekonomiye yönelik riskleri artırırken, birçok varlıkta satış eğilimi derinleşiyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı tamamen açması için 48 saat süre tanıması, İran tarafından İsrail ve Körfez ülkelerindeki halka yönelik gelen “48 saat içinde telefonlarınızı şarj edin” mesajı, jeopolitik risklerin giderek artabileceğine yönelik korkuları körükledi.
Bölgedeki gerilimlerin beklenenden daha uzun zamana yayılabileceği endişeleri sürerken, enerji arzına yönelik risklerin petrol fiyatlarında yarattığı oynaklık, küresel enflasyon görünümü üzerindeki etkisini belirginleştirdi.
Petrol fiyatlarında görülen sert yükselişin enflasyonist baskıları artırabileceğine ilişkin değerlendirmeler, piyasa beklentilerinde daha net şekilde fiyatlanmaya başladı.
ABD’de enflasyonun hızlanabileceği öngörülerinin artmasıyla para piyasalarındaki fiyatlamalarda bu yıl için ABD Merkez Bankasına (Fed) yönelik faiz indirimi beklentileri ortadan kalktı. Çatışmaların uzayabileceğine yönelik senaryoların güç kazanmasıyla piyasa fiyatlamaları sıkılaşma olasılıklarına kaymaya başladı.
ABD 10 yıllık tahvil faizi yaklaşık 8 ayın en yükseğinde
Fed’e ilişkin gevşeme öngörülerinin zayıflaması ve jeopolitik risklerin uzun süreceğine ilişkin endişeler tahvil, hisse senedi ve altın fiyatları üzerinde etkili oluyor.
Artan enflasyon riskleriyle beraber ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi bugün yüzde 4,4180’e çıkarak 29 Temmuz 2025’ten bu yana en yüksek seviyesini görmesinin ardından şu sıralarda yüzde 4,40’ta dengelendi. Dolar endeksi de 100 seviyesi civarındaki güçlü duruşunu korumaya devam ediyor.
Söz konusu gelişmelere paralel olarak Fed’e yönelik faiz indirimi beklentilerinin ortadan kalkması, doların güçlenmesi ve yükselen tahvil faizleri altının ons fiyatındaki baskıyı artırdı.
Geçen haftayı yüzde 10,4 değer kaybıyla 4 bin 494 dolardan tamamlayan altının onsu, yeni haftaya da satıcılı başladı. Ons altın yeni işlem gününde yüzde 3,2 azalışla 4 bin 350 dolara inerek yılbaşından bu yana elde ettiği getiriyi neredeyse sıfırladı.
Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin azalması ve çatışmaların şiddetlenebileceğine yönelik sinyaller petrolde arz endişelerini tetiklemeyi sürdürüyor. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,8 artışla 108,7 dolardan işlem görüyor.
Söz konusu risklerle ABD’de endeks vadeli kontratlar haftaya negatif başladı.
Avrupa’da tahvil faizleri son 15 yılın zirvelerinde
Enerji fiyatlarından kaynaklı Avrupa’da artan enflasyon endişesi merkez bankalarının politika adımlarına yönelik “şahin” öngörüleri güçlendirdi. Avrupa Merkez Bankasının (ECB) gelecek ayki toplantısında faiz artırımına gidebileceği beklentileri yüzde 78 ihtimalle fiyatlanmaya başladı.
Artan enflasyon endişeleri bölge tahvil piyasalarında yukarı yönlü baskı yaratmaya devam ediyor. Fransa’nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 3,75 ile Nisan 2011’den bu yana en yüksek seviyesine ulaşırken, İngiltere’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5’e yaklaşarak Temmuz 2008’den bu yana ilk kez zirveyi test etti.
Almanya’nın 10 yıllık tahvil faizi Temmuz 2011’den bu yana ilk kez yüzde 3’ün üzerine çıkarken, İspanya’nın 10 yıllık tahvil faizi de yüzde 3,58 ile Kasım 2023’ten bu yana en yüksek seviyesini gördü.
G7 ülkeleri dışişleri bakanları ve Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas tarafından G7 ülkeleri adına Orta Doğu’daki mevcut bağlama ilişkin ortak açıklama yapıldı.
Açıklamada, Hürmüz Boğazı ve ona bağlı kilit su yolları başta olmak üzere deniz rotalarının ve seyrüsefer güvenliğinin muhafaza edilmesi gerektiği vurgulanırken, enerji tedarik zincirlerinin emniyetinin ve enerji piyasalarının istikrarının korunması istendi.
Uluslararası Enerji Ajansının (IEA) üyelerinin 11 Mart’ta petrol rezervlerinin kullanıma açılmasına karar verdiği hatırlatılan açıklamada, “Küresel çapta enerji tedarikinin sağlanmasını desteklemek için gerekli tüm adımları atmaya hazırız.” ifadesi kullanıldı.
Öte yandan, Avrupa’da, endeks vadeli kontratlar yeni haftaya negatif başlarken, bugün Avro Bölgesi’nde açıklanacak mart ayı tüketici güven endeksi verisi takip edilecek.
Jeopolitik risklerin lojistik ve enerji maliyetlerine etkisi Asya borsalarını sarstı
Orta Doğu’daki jeopolitik tansiyonun etkileri ile artan lojistik ve enerji maliyetleriyle Asya borsaları Japonya ve Güney Kore öncülüğünde satıcılı seyrediyor.
Çin başta olmak üzere enerji ithalatçısı bölge ekonomilerinde petrol fiyatlarındaki yükselişin daha belirgin hissedileceğine ilişkin endişeler artarken, bu durumun büyüme görünümü üzerinde aşağı yönlü riskleri artırabileceği değerlendiriliyor.
Japonya’da halihazırdaki enflasyon risklerine ek olarak, enerji maliyetleri kaynaklı yeni bir fiyat artışı dalgasıyla karşılaşılabileceği ihtimallerinin artması, Japonya Merkez Bankasının (BoJ) sıkılaşma adımı atabileceğine yönelik beklentileri güçlendirdi.
Analistler, Japonya ve Güney Kore borsalarının bölgede mevcut durumdan en olumsuz etkilenen piyasalar olduğunu belirterek, bunun iki ülkenin küresel enerji arzındaki yavaşlamalara karşı diğerlerine göre daha savunmasız olarak görülmesine yol açtığını kaydetti.
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 5,5, Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 3,3, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 3,2 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 2,2 düştü.
Perşembe günü Ramazan Bayramı arifesi nedeniyle yarım gün işleme açık olan yurt içi piyasalar satıcılı seyretti. Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,51 değer kaybederek 13.047,72 puandan tamamladı.
Dolar/TL, cuma gününü 44,2980’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 44,3240’dan işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde tüketici güven endeksi, haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise ABD’de Chicago Fed ulusal aktivite endeksinin ve Avro Bölgesi’nde tüketici güven endeksi verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.900 ve 12.800 puanın destek, 13.200 ve 13.300 seviyelerinin ise direnç konumunda olduğunu kaydetti.
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:
10.00 Türkiye, mart ayı tüketici güven endeksi
10.00 Türkiye, şubat ayı yurt dışı üretici fiyat endeksi
14.30 Türkiye, haftalık para ve banka istatistikleri
15.30 ABD, şubat ayı Chicago Fed ulusal aktivite endeksi
17.00 ABD, ocak ayı inşaat harcamaları
18.00 Avro Bölgesi, mart ayı tüketici güven endeksi
