ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, yaklaşık 8,5 yıl sonra Pekin’de kritik bir zirvede bir araya geldi. Küresel piyasaların yakından izlediği görüşmede İran’ın nükleer programı, Hürmüz Boğazı’nın açık tutulması, Tayvan gerilimi ve ekonomik ilişkiler masaya yatırıldı. Tarafların İran’ın nükleer silaha sahip olmaması konusunda görüş birliğine vardığı belirtilirken, enerji ticareti açısından kritik önemdeki Hürmüz Boğazı’nın açık kalması gerektiği mesajı verildi.
ABD Başkanı Donald Trump’ın uzun süredir beklenen Çin ziyareti kapsamında kritik zirve gerçekleşti. Trump, yaklaşık 8,5 yıl sonra Çin’de Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile bir araya geldi.
Küresel piyasaların yakından takip ettiği görüşmede İran’ın nükleer programı, Hürmüz Boğazı’nın açık tutulması, Tayvan meselesi ve iki ülke arasındaki ekonomik ilişkiler öne çıkan başlıklar oldu.
Trump’a ABD’li teknoloji devleri eşlik etti
Trump’ın Pekin ziyaretine Tesla CEO’su Elon Musk, Nvidia CEO’su Jensen Huang ve Apple CEO’su Tim Cook’un da aralarında bulunduğu üst düzey iş dünyası temsilcileri katıldı. Çin devlet televizyonu CCTV’ye göre heyet, Pekin’deki Büyük Halk Salonu’nda Şi Cinping ile görüştü.
Trump, zirve öncesinde Çin’in ABD şirketlerine yönelik ekonomik politikalarında daha fazla açılım yapmasını isteyeceğini açıklamıştı. Çin Devlet Başkanı Şi ise ülkesinin dışa açılmayı sürdüreceğini belirterek, ABD şirketlerinin Çin’de daha geniş fırsatlar elde edeceğine inandığını ifade etti.
“Çin-ABD ilişkileri yeniden yapılandırılmalı”
Şi Cinping, iki ülke arasında daha yapıcı, stratejik ve istikrarlı ilişkiler kurulması gerektiğini söyledi. Çin lideri, ilişkilerin yeniden yapılandırılmasının gelecek yıllarda Çin-ABD ilişkilerine yön vereceğini belirtti.
Şi ayrıca ticaret, tarım, sağlık ve turizm gibi alanlarda iş birliğinin genişletilmesinin hedeflendiğini kaydetti.
Tayvan konusunda dikkat çeken mesaj
Zirvede Tayvan konusu da gündeme geldi. Şi Cinping, Washington yönetimine Tayvan meselesinde “son derece ihtiyatlı” davranma çağrısında bulundu.
Çin lideri, Tayvan’ın ABD-Çin ilişkilerindeki en hassas konu olduğunu ifade ederek, yanlış yönetilmesi halinde bunun çatışma riskini artırabileceği uyarısında bulundu.
İran’ın nükleer programı ve Hürmüz Boğazı ele alındı
Trump’ın Çin ziyareti, İran ile İsrail arasında devam eden gerilim ve kırılgan ateşkes sürecinin sürdüğü bir dönemde gerçekleşti. Daha önce mart sonunda yapılması planlanan ziyaretin, Orta Doğu’daki gelişmeler nedeniyle ertelendiği belirtilmişti.
Çin devlet televizyonunun açıklamasına göre görüşmede İran savaşı, Ukrayna savaşı ve Kore Yarımadası’ndaki gelişmeler de ele alındı.
Bir Beyaz Saray yetkilisi, görüşmenin olumlu geçtiğini belirterek tarafların İran’ın nükleer silaha sahip olmaması gerektiği konusunda uzlaştığını açıkladı.
Açıklamada “İki taraf, Hürmüz Boğazı’nın enerji akışının serbestçe devam etmesini sağlamak için açık kalması gerektiği konusunda anlaştı. Başkan Xi, boğazın silahlandırılmasına ve kullanımına ücret/vergi konulmasına karşı olduğunu açıkça ifade etti ve Çin’in gelecekte boğaza bağımlılığını azaltmak için daha fazla ABD petrolü satın almaya ilgi duyduğunu belirtti. Her iki ülke de İran’ın asla nükleer silaha sahip olamayacağı konusunda anlaştı” ifadeleri kullanıldı.
Tarafların ayrıca küresel enerji ticareti açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nın açık tutulmasının gerekliliği konusunda da görüş birliğine vardığı bildirildi.
