Maliye Bakanlığı, fiber altyapı yatırımının yalnızca teknik bir proje değil, ülkenin dijital dönüşümünü ve uzun vadeli ekonomik büyümesini destekleyen stratejik bir adım olduğunu vurguladı.
Maliye Bakanlığı, ülke genelinde fiber optik altyapının yaygınlaştırılmasına yönelik hazırlanan 25 yıllık finansal değerlendirme modeline ilişkin kamuoyunu bilgilendirdi. Bakanlık, çalışmanın kesin gelir taahhüdü niteliği taşımadığını, çok sayıda teknik ve finansal varsayım üzerine kurulduğunu vurgularken, yatırımın kamu bütçesine ek yük getirmeden uzun vadede devlete gelir sağlayacak bir model olduğunu açıkladı.
İŞTE O AÇIKLAMA:
“Fiber altyapı yatırımı ile ilgili hazırlanan finansal değerlendirme çalışması, 25 yıllık bir perspektifte, uluslararası yatırım değerlendirme metodolojileri kullanılarak hazırlanmıştır. Bu çalışma yalnızca bir mali tablo değil, teknik, finansal ve operasyonel varsayımlar üzerine kurgulanmış kapsamlı bir modeldir.
Yatırım Değerlendirmesi Nasıl Yapılmıştır?
Bu değerlendirme;
• Nihai kullanıcı sayısı,
• Penetrasyon oranları,
• Toptan satış fiyatı projeksiyonları,
• İşletme giderleri,
• Sermaye yatırımları,
• Vergi yükümlülükleri,
• Ciro paylaşım oranları gibi birçok değişken dikkate alınarak oluşturulmuştur.
Bu tür uzun vadeli altyapı projelerinde doğru varsayımların oluşturulması son derece kritiktir. Özellikle 25 yıllık bir projeksiyon söz konusu olduğunda, varsayımlarda yapılacak küçük değişikliklerin dahi nihai finansal sonuçları anlamlı ölçüde etkileyebileceği açıktır.
Bu nedenle, çalışmada kullanılacak temel varsayımlar belirlenirken; sektörel dinamikleri yakından bilen, benzer projeleri defalarca modellemiş ve uzun vadeli finansal projeksiyon konusunda deneyime sahip uzman kuruluşlarla istişare edilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu yaklaşım, hem varsayımların gerçekçi temellere dayanmasını sağlamakta hem de projeksiyonların teknik güvenilirliğini artırmaktadır.
Şunun altını özellikle çizmek isterim:
Bu çalışma bir “kesin gelir taahhüdü” değildir, varsayımlar üzerine kurulmuş bir finansal modeldir.
25 yıl gibi uzun bir sürede;
• Teknolojik gelişmeler,
• Regülasyon değişiklikleri,
• Piyasa rekabeti,
• Tüketici davranışları gibi birçok unsur değişebilir. Dolayısıyla model sonuçları, belirlenen varsayımlar çerçevesinde geçerlidir.
Model sonuçları, kamu tarafının herhangi bir gelir kaybına uğramayacağını, aksine uzun vadede ilave gelir elde edeceğini ortaya koymaktadır. Ayrıca mevcut altyapının güçlendirilmesi ve fiber dönüşümün sağlıklı şekilde hayata geçirilebilmesi için Telefon Dairesi’nin önümüzdeki dönemde önemli bir altyapı yatırımı yapması gerekmektedir. Yapılan hesaplamalara göre, Telefon Dairesi’nin gerçekleştirmesi gereken yaklaşık 27 milyon ABD doları tutarındaki yatırım, kamu bütçesinden herhangi bir kaynak çıkışı olmaksızın yatırımcı tarafından üstlenilecektir. Bu durum önümüzdeki iki yıl için hem kamu maliyesi üzerindeki yükü azaltmakta hem de altyapı modernizasyonunun gecikmeden hayata geçirilmesini mümkün kılmaktadır.
Dolayısıyla bu yatırım modeli, kamu maliyesi açısından koruyucu bir yapı sunmaktadır.
Yatırım Değerlendirme Modelinde Kullanılan Temel Varsayımlar :
• Fiber optik altyapısının 150.000 haneye ulaşacağı,
• Penetrasyon oranının 5. yılda yüzde 65’e ulaşacağı,
• 14. yılda sabit genişbant abone sayısının 120 bin kullanıcıya ulaşacağı,
• Yatırım tutarının, 89 milyon $’ı ilk iki yılda olmak üzere, 25 yılda toplam 112 milyon $ olacağı, olarak belirlenmiştir.
Ortaya konulan varsayımlara göre yıllar itibarıyla gelir, gider ve sermaye yatırımı hesapları yapılmış, amortisman giderleri ve kurumlar vergisi de dikkate alınarak her yıl için nakit akışlarının ne olacağı hesaplanmıştır.
• Belirlenen varsayımlar altında yapılan hesaplamalar sonucunda 25 yılın sonunda
o KKTC Devleti’nin ciro paylaşım geliri olarak 46,5 milyon $, Telefon Dairesi’nin kiralık devre geliri olarak 24 milyon $, kurumlar vergisi olarak 113 milyon $ gelir olmak üzere toplamda 183,5 milyon $ gelir elde edeceği
o Yatırımcının 831 milyon $ gelir, 112 milyon $ yatırım gideri, 253 milyon $ işletme gideri( ciro paylaşımı işletme gideri içinde), 113 milyon $ vergi gideri olmak üzere toplam 477 milyon $ gideri olacağı
o Yatırımcının gelir, gider farkının 353 milyon $ olacağı
o Yatırımın İç Karlılık Oranının ( IRR) yüzde 13,28 olacağı
hesaplanmıştır.
Yukarıdaki hesaplamalara ek olarak yatırımın geri dönüş süresini ve oluşacak nakit akışlarının net bugünkü değerlerini hesaplamak için varsayımlar arasında yer alan iskonto oranı kullanılmıştır.
Yüzde 10 iskonto oranı ve yukarıda verilen varsayımlar altında yapılan hesaplamalarda
• Yatırımın geri dönüş süresi:16–17 yıl
• Net Bugünkü Değer (NPV): 32 milyon USD
Yüzde 8,5 iskonto oranı ve yukarıda verilen varsayımlar altında yapılan hesaplamalarda
• Yatırımın geri dönüş süresi:14–15 yıl
• Net Bugünkü Değer (NPV): 53 milyon USD olarak elde edilmiştir.
Kullanılan varsayımlarla birlikte verdiği sonuçlara bakıldığında altyapı yatırımları açısından makul ve sürdürülebilir bir getiri seviyesine işaret etmektedir.
Bu proje özetle kamu bütçesine doğrudan yük getirmeyen, ilk yatırım finansmanını kamu dışına taşıyan, devlete ilave gelir sağlayan ve uzun vadeli dijital altyapı dönüşümünü hedefleyen stratejik bir yatırımdır.
Fiber optik altyapının ülke genelinde yaygınlaşmasının yaratacağı ilave ekonomik ve mali katkılar bu finansal modelin doğrudan konusu değildir. Ancak yüksek hızlı ve güvenilir dijital altyapının; üretkenlik artışı, yeni yatırım çekme kapasitesi, dijital hizmetler sektörü, e-ticaret, uzaktan çalışma ve eğitim gibi alanlarda sağlayacağı katma değerin ülke ekonomisine olumlu yansıyacağı açıktır. Bu dolaylı katkılar, proje yatırım değerlendirmesinde hesaplanan finansal göstergelerin ötesinde kazanımlar olacağı ayrıca dikkate alınmalıdır.
Dolayısıyla bu yatırım yalnızca bir altyapı projesi değil; aynı zamanda dijital dönüşüm ve ekonomik büyüme vizyonunun temel yapı taşlarından biridir.”
