Petrol fiyatları dün akşam rekor düşüşle tarihinde ilk kez sıfır seviyesinin altına indikten sonra yükseldi. Bugün vadesi dolan Mayıs vadeli WTI petrolünde fiyatın eksiye düşmesi, ‘satıcıların’ ellerindeki petrol için ‘alıcılara’ para ödemesi anlamına geliyor.
Petrol fiyatları, ABD gösterge Mayıs vadeli petrol kontratları son işlem gününe girerken, ABD’de depolama tanklarının hızla dolduğu bir ortamda tarihinde ilk kez sıfır seviyesinin altına indikten sonra bu sabah Asya seansında yükseldi.
Vadeli petrol kontratları New York’ta, Pazartesi günü tarihte görülmemiş bir şekilde düşerek varil başına “eksi” 40.32 dolara kadar düştükten sonra 1 dolar civarında işlem görüyor. Ancak işlem hacmi 60 kat daha fazla olan Haziran vadeli kontrat varil başına 21 doların üzerine çıktı. Mayıs ve Haziran vadeli kontratların fiyat farkı, yakın vadeli kontratta ham petrolün fiziki teslimatını alacakların, rafinerilerin üretimi durdurduğu bir ortamda, depolama kapasitelerinin de dolması ile birlikte, bu petrolü koyacak yer bulamayacaklarına ilişkin artan korkuyu işaret ediyor.
Mayıs vadeli kontratın yegane alıcısı rafineriler ya da hava yolu şirketleri gibi teslimatı fiziki olarak almak isteyen kuruluşlar. Ancak depolama tanklarının dolu olmasından dolayı bu kuruluşların buna ihtiyaçları yok.
DURMA NOKTASI
Mayıs vadeli ham petrol kontratlarının fiyatı, daha önce benzeri görülmemiş bir işlem gününde, 1946 yılından bu yana görülen her düşük fiyatın da altına inerek değerinin tümünü kaybetmesi ayrıca piyasanın, kontratın sıfır seviyesinin altında fiyatlanmasına izin vereceğini gösterdi.
Bu ekstrem hareket, tüm dünyada hükümetlerin koronavirüsün yayılmasını engellemek için kısıtlamaları genişletmesi ile birlikte endüstriyel ve ekonomik faaliyetin durma noktasına gelmesi sonucu, ABD petrol piyasasının nasıl aşırı arz durumuna geldiğini ortaya koyuyor. OPEC+ koalisyonunun bir hafta önce daha önce benzeri görülmemiş miktarda üretim kısıntısına gitmesi de küresel talebin üçte birinin erimesinin ardından biraz geç kalmış bir hareket olarak kaldı.
“EKSİ” 40 DOLARIN NEDENİ?
RBC Capital Markets küresel enerji stratejisi idari direktörü Michael Tran, “Fiziki piyasada kısa vadede daha da akut aşağı yönlü hareketi önlemek için fazla bir şey yok,” dedi ve “Rafineriler varilleri tarihi bir hızda reddediyor ve ABD’de depoların dolma noktasına gelmesi ile birlikte, piyasa güçleri ya tabana vurana dek ya da Covid ortadan kalkana kadar, hangisi önce olursa, etkisini sürdürecek. Ancak birinci olasılık daha mümkün görünüyor” değerlendirmesinde bulundu.
Columbia Üniversitesi Küresel Enerji Politikası Merkezi direktörü ve eski Beyaz Saray enerji danışmanı Jason Bordoff, “ABD gösterge petrolünün daha önce görülmemiş bir şekilde eksi 40 dolara inmesinin nedeni büyük ölçüde Mayıs kontratının vadesinin yaklaşmasından dolayıydı,” dedi ve “Ancak aynı zamanda, bu hareket, arz kesintileri ve OPEC+ koalisyonunun üretim kısıntıları etkisini gösterene dek, ABD petrol fiyatları üzerinde etkili olan depolama kapasitelerinin dolması ile birlikte, mevcut yapısal sorunların da altını çiziyor” değerlendirmesinde bulundu.
İNLEME DEĞİL ÇIĞLIK
Pulitzer ödülü sahibi petrol tarihçisi ve IHS Markit Ltd.’nin başkan yardımcısı Daniel Yergin, “Mayıs kontratı vadesini inleme ile değil, ilkel bir çığlıkla tamamlıyor” dedi.
ABD’de WTI petrolünün temel depolama ve dağıtım merkezi Cushing, Oklahoma’daki ham petrol stokları Şubat sonundan bu yana yüzde 48 artarak 55 milyon varile tırmandı. Enerji Enformasyon İdaresi’ne (EIA) göre, bu bölgedeki depolama kapasitesi 30 Eylül itibariyle 76 milyon varil seviyesindeydi. Aralarında Damien Courvalin’in bulunduğu Golmand analistleri, hazırladıkları notta, Cushing’in kapasitesinin muhtemelen Mayıs ayının ilk haftasında dolacağını kaydediyorlar.
