Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, New York temaslarının ardından adaya dönerek BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ile yaptığı görüşmede çözüm metodolojisi, güven artırıcı önlemler ve müzakere sürecine ilişkin önerilerini aktardığını açıkladı. Erhürman, “BM, Kıbrıs konusunu Genel Sekreter seviyesinde yakından takip ediyor” dedi.
Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, New York ziyaretinde Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres ile gerçekleştirdiği temasların ardından adaya döndü.
New York’ta BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ile görüşmeler gerçekleştiren Erhürman, bugün saat 20.50 sıralarında Ercan Havalimanı’na ulaştı. Erhürman’ı karşılayan protokolde askeri yetkililerin yanı sıra Cumhuriyet Meclisi Başkanı ve Cumhurbaşkanı vekili Ziya Ötürkler ve İçişleri Bakanı Dursun Oğuz da yer aldı.
“BM GENEL SEKRETERİ SEVİYESİNDE KIBRIS KONUSUNU YAKINDAN TAKİP EDİYOR”
Erhürman, adaya varışının ardından düzenlediği basın toplantısında, New York’ta gerçekleştirdiği temaslara ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Khassim Diagne ile gerçekleştirdiği ilk görüşmede, Guterres’in tebrik mektubuna cevaben bir mektup gönderdiğini ifade eden Erhürman, bu mektupta ilk fırsatta BM Genel Sekreteri’nden randevu talep edeceklerini belirtti. 2 Şubat’ta randevu için başvurduklarını söyleyen Erhürman, 2-3 gün içerisinde bu başvurunun kabul edilerek 11 Şubat’a ayarlandığını kaydetti. Erhürman, programda 30 dakika olarak planlanan bu ilk görüşmenin 1 saate yakın sürdüğünü söyledi.
Görüşmede Kıbrıs Türk halkının çözüm iradesini Guterres’e bir kez daha bildirdiğini ifade eden Erhürman, ikinci olarak, görüşme sürecinin başladığı ilk günden ve seçim öncesinden itibaren kamuoyuna sunulan 4 maddelik çözüm metodolojisi önerisinin masaya konulduğunu kaydetti. Erhürman, hakkında çeşitli tartışma ve yorumlar yapıldığını, bu maddelerde ne kastedildiğinin BM Genel Sekreteri’ne yüz yüze ifade edilmesi fırsatını bulduğunu ve Guterres’in de bu maddeleri gayet net anladığını söyledi. Üçüncü olarak da güven yaratıcı önlemlerle ilgili düşüncelerini anlattıklarını belirten Erhürman, 5+1 formatındaki toplantıların bu anlamda verimli olmadığını ve iki liderin Lefkoşa’da buluşarak bu görüşmeleri yapabileceğini ifade etti. Holguin’in de son ziyaretinde, 5+1’e gidilen yolda güven yaratıcı önlemler konusunda ilerleme kaydedilmesi gerektiğini ifade ettiğini söyleyen Erhürman, bu fikre katıldıklarını Guterres’e bildirdiklerini belirtti.
Erhürman, dünyanın dört bir yanında yaşanan meselelerin Guterres’in Kıbrıs meselesine ilgisinin azalmasına sebep olup olmadığı konusundaki şüphelere rağmen, Guterres’in ilgisi ve heyecanını kaybetmediğini kaydetti. Görüşmenin öngörülenden uzun sürmesini de buna bağlayan Erhürman, görüşme öncesinde BM Sözcüsü tarafından da önemli atfedilen geçiş kapılarının açılması konusunda Guterres’e süreç ile ilgili bilgilendirmede bulunduğunu söyledi. Erhürman, verilen sözlere rağmen, 31 Ocak’ta tamamlanması öngörülen güven artırıcı önlemlerin henüz gerçekleştirilmediğini de Guterres’e anlattıklarını belirtti.
14 yaş altı gençlerin ara bölgede futbol müsabakası yapması konusundaki talebin de gündeme geldiğini söyleyen Erhürman, bu talebin milli maç değil, gençlerin bir araya geleceği bir etkinlik olduğunu aktardığını kaydetti. Erhürman, yeni geçiş bölgelerinin açılmasına yönelik süreçte geliştirilen çok fazlı çözüm önerilerinin Guterres’e aktarıldığını ifade etti.
Erhürman, görüşmenin hızlı ayarlanması ve Guterres’in planlanandan daha fazla vakit ayırmasının dışında, BM Genel Sekreteri’nin görüşmeyi temaslara devam etme temennisiyle bitirmesinin de önemli bir detay olduğunu vurguladı. Bu görüşmelerin formatının konuşulmadığını ifade eden Erhürman, Guterres’in “çok daha sık temaslarda bulunacağız” sözlerinin altını çizdi. Erhürman, “BM, Genel Sekreter seviyesinde konuyu yakından takip ediyor, biz de her şekilde temas ve iş birliği içerisinde olmayı sürdüreceğiz” dedi.
“BUNU TÜRKİYE ENGELLEDİ DİYE BİR ŞEY YOK, ENGELLEYEN BENİM”
Crans Montana’dan itibaren 9 yıldır ciddi bir görüşme olmamasının taraflar arasında güven ve teması zayıflatan etkenlerden biri olduğunu kaydeden Erhürman, bir diğer etkenin de Güney Kıbrıs’ın Akdeniz’de Türkiye ve Kıbrıslı Türkleri dışarıda bırakan güvenlik ve enerji anlaşmaları olduğunu ifade etti. Erhürman, Guterres’in Kıbrıs’ta bir çözümün genel olarak bölgede bir barışa yol açacağı yönündeki görüşünü desteklediğini de bildirdi.
Toplantıyla aynı gün hem toplantı öncesinde hem de sonrasında Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile fikir alışverişinde bulunulduğunu ifade eden Erhürman, çözüm sürecindeki 4 maddelik önerilerinin 2. maddesinin, yeni müzakerelerin Crans Montana öncesi süreçten devam etmesi olduğunu söyledi. Erhürman, Akıncı döneminde sıfırdan başlayan görüşmelerin eninde sonunda Annan Planı’nın ötesine geçemediğini belirterek, sıfırdan başlamayı istemediklerini kaydetti. Erhürman, 2. maddeye geçmeden önce dönüşümlü başkanlığın kabul edilmesi sonrasında geçilecek olan 2. madde sürecinde de “senin elindeki yakınlaşmalar, benim elimdeki yakınlaşmalar” tartışmalarıyla sürecin oyalanmaması gerektiğini vurguladı. Erhürman, “Bu süreci Türkiye engelledi diye bir şey yok, engelleyen buradadır, benim” dedi. Erhürman, bunun Guterres’e de anlatıldığını vurguladı.
