Dünya ve Türkiye’de bu hafta öne çıkan 7 başlık arasında en önemli gelişme Rusya-Ukrayna krizi ve etkileriydi. Piyasalarda Fed yetkililerinden gelen faiz mesajları da yakından takip edildi. TCMB Para Politikası Kurulu faiz kararı ve Masak’ın 4 kripto borsasına ceza kesmesi ise Türkiye için önemliydi.
İŞTE 7 BAŞLIKLA GEÇEN HAFTANIN ÖZETİ
1- TCMB faize dokunmadı, liralaşmaya vurgu yaptı
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu faiz kararını açıkladı. Buna göre politika faizi beklendiği gibi yüzde 14 seviyesinde sabit tutuldu. Piyasanın beklentisi faizin sabit tutulacağı yönündeydi.
Karar metninde son enflasyon raporu sunumunda yapılan liralaşma stratejisine atıf yapılırken, alınmış kararların birikimli etkilerinin yakından takip edildiği ve bu dönemde fiyat istikrarının sürdürülebilir bir zeminde yeniden şekillenmesi amacıyla, TCMB’nin tüm politika araçlarında kalıcı liralaşmayı teşvik eden geniş kapsamlı bir politika süreci yürütüldüğü ifade edildi.
Enflasyonda yakın dönemde gözlenen yükselişte ekonomik temellerden uzak fiyatlama oluşumları, küresel enerji, gıda ve tarımsal emtia fiyatlarındaki artışlar ile tedarik süreçlerindeki aksaklıklar gibi arz yönlü unsurlar ve talep gelişmelerinin etkili olduğunu söyleyen TCMB sürdürülebilir fiyat istikrarı ve finansal istikrarın tesisi için atılan ve kararlılıkla sürdürülmekte olan adımlar ile birlikte, enflasyonda baz etkilerinin de ortadan kalkmasıyla dezenflasyonist sürecin başlayacağını öngördü.
2- MASAK 4 kripto borsasına 18,8 milyon TL ceza kesti
Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK), denetimler sonucu çeşitli yükümlülük ihlalleri nedeniyle kripto varlık hizmet sağlayıcıları Bitci Teknoloji AŞ, Icrypex Bilişim AŞ, Paribu Teknoloji AŞ ve Eliptik Yazılım ve Ticaret AŞ (BTC Türk) hakkında toplam 18 milyon 800 bin lira idari para cezası uyguladı.
AA’nın haberine göre, kripto varlık hizmet sağlayıcıları 1 Mayıs 2021’den itibaren 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında yükümlü olarak belirlenmişti.
Bu kapsamda MASAK, internet sitesinden kripto hizmet sağlayıcılara ilişkin rehber yayımlamış ve bu şirketlerin tabi oldukları yükümlülükler; müşterinin tanınması, şüpheli işlem bildirimi, bilgi ve belge verme, devamlı bilgi verme ile muhafaza ve ibraz olarak belirlenmişti.
Denetimler sonucu Bitci Teknoloji AŞ hakkında 4 milyon 250 bin lira, Icrypex Bilişim AŞ’ye 4 milyon 100 bin lira, Paribu Teknoloji AŞ’ye 8 milyon lira, BTC Türk’e 2 milyon 450 bin lira olmak üzere toplam 18 milyon 800 bin lira idari para cezası uygulandı.
3- Putin’den Ukrayna krizinde kritik ‘tamam’ yanıtı
Küresel piyasalarda Ukrayna krizi fiyatlamalar üzerinde olumsuz etki yaratırken, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in diyaloğa açık olduğu yönündeki sinyali gerginliğin bir miktar azalmasına neden oldu.
Bloomberg, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov’un Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e Batı ile müzakerelerin sürmesini teklif ettiğini, Putin’in yanıtının da ‘tamam’ olduğunu belirtti.
ABD Başkanı Joe Biden ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Ukrayna üzerine gerçekleştirdikleri telefon görüşmesinden anlaşma çıkmamıştı.
İki lider cumartesi günü bir saati aşkın bir telefon görüşmesinde mevcut pozisyonlarının altını çizerken görüşmelerde ilerleme sağlanamadı.
Biden pazar günü ise Ukrayna lideri Volodimir Zelenskiy ile görüştü. Biden, Zelenskiy’e Rusya’nın saldırması durumunda ABD ve müteffiklerinin “hızlı ve kararlı bir yanıt” vereceğini söyledi. Zelenskiy ise Biden’ı Kiev’e davet etti.
4- Altında jeopolitik gerginlik fiyatlaması
Altın fiyatları piyasaların Ukrayna’daki gerilime odaklanmasıyla hızlı bir yükseliş kaydettikten sonra piyasalarda risk iştahının görece toparlaması ve faiz artırım endişelerinin hafiflemesiyle geriledi.
Altın fiyatları, Ukrayna üzerinden jeopolitik gerilimin tırmanmasıyla geçtiğimiz hafta Cuma günü son dört aydaki en büyük yükselişini kaydettikten sonra yeni haftaya gerilemeyle başlamıştı. Gram altın ise küresel altın fiyatlarındaki yükselişle 800 TL’nin üzerine çıktı.
Swap piyasaları geçen hafta Mart ayında 25 baz puanlık faiz artırımını yüzde 100 ihtimalle fiyatlarken, 50 baz puanlık bir indirim yapılacağını ise yüzde 97 ihtimalle fiyatlıyordu. Fakat yeni haftaya başlarken faiz tedirginliğinin gerilemesiyle, piyasalar Mart ayında 50 baz puanlık bir indirim yapılacağını yüzde 57 ihtimalle fiyatlamaya başladı.
5- Erdoğan: Gıda fiyatlarında 1-2 ayda rafların düzeldiğini göreceğiz
TC Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, gıdada yapılan KDV düzenlemesine değinirken, “Biz nasıl KDV’yi 7 puan indirdiysek, buna ek olarak sizden de burada en az yüzde 7 fiyat indirimi bekliyoruz dedik” ifadesini kullandı.
Birleşik Arap Emirlikleri dönüşü uçakta medya mensuplarının sorularını yanıtlayan Erdoğan, KDV indiriminin market fiyatlarına yansımadığı yönündeki soru üzerine, “Öyle veya böyle inecek. Ben tabii Hazine ve Maliye Bakanımıza ‘Süratle bunların üzerine gitmeniz gerekiyor’ dedim. Onların patronlarıyla da bizzat Nureddin Bey görüşmek suretiyle bunların üzerine gitmeye ve bir de bunları teftişe devam edeceğiz” değerlendirmesini yaptı. Erdoğan, “Tüm temel gıda ürünlerinde gerekli olanı yapacağız. Şurada 1-2 ay içerisinde bu rafların nasıl düzeldiğini hep beraber göreceğiz. Hiç endişeniz olmasın.” diye konuştu.
Erdoğan, elektrik zamları konusunda da “Konuyla ilgili Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığımız hazırlıklarını yapıyor. İnşallah Kabine Toplantısında etraflıca görüşeceğiz ve ondan sonra da açıklamamızı bütün detaylarıyla yapacağız.” dedi.
6- Fed tutanaklarında enflasyon ve faiz artışına vurgu yapıldı
ABD Merkez Bankası’nın (Fed) son toplantısına ait tutanaklarda yetkililer, enflasyon riskinin yukarı yönlü olduğunu ve enflasyonun yüksek kalması halinde daha hızlı bir faiz artış patikasının gerekebileceğini açıkladı.
Fed Başkanı Jerome Powell Ocak ayı toplantısında bankanın 2018’den beri ilk kez faiz artıracağı mesajını vermişti. Yetkililer de bilanço normalleşmesine ilişkin genel prensipleri paylaşmıştı.
ABD’li yetkililer, 40 yılın en yüksek seviyesindeki enflasyonla mücadele ediyor. Fed’in fiyat artışlarını kontrol altına almak için daha agresif adımlar atacağına dair beklentiler mevcut. Bazı uzmanlar Fed’den 50 baz puanlık faiz artışı bekliyor. Bu miktarda bir artış, 2000 yılından beri bir ilk olacak.
Citigroup ekonomisti Andrew Hollenhorst “Eğer 50 baz puanlık artış müzakere edilmişse tutanaklarda bu konuda imalı bir mesaj görebiliriz. Bu nedenle tutanaklar şahin tonda olabilir ve Mart’ta 50 baz puan artış ihtimali canlı kalır.” diye konuştu.
7- Dolar/TL ‘de oynaklık Kasım ayına geri döndü
Dolar/TL‘de Ocak ayı ortasından bu yana dar bir fiyat aralığında işlem görürken oynaklık göstergeleri de yıl başından bu yana kademeli bir şekilde Kasım ayı başındaki seviyelere geriledi. Dolar/TL ’nin 1 aylık ima edilen oynaklığı yıl başından bu yana sert bir düşüşle Kasım ayı başındaki seviyelere geriledi.
Kasım ayı başında 9,50 seviyesinde bulunan dolar kuru takip eden haftalarda hızlı bir yükseliş kaydetmiş ve Aralık ayı ortasında 18’in üzerini görmüştü. Dolar/TL’nin 1 aylık ima edilen oynaklığı da bu süreçte yüzde 16 seviyelerinden yüzde 80’e kadar tırmanmıştı.
Hükümetin açıkladığı kur korumalı mevduat uygulaması sonrasında dolar kuru düşüş yaşarken kurun oynaklığıyla ilgili göstergeler de geriledi.
İma edilen oynaklığın yanında dolar/TL için alım ve satım opsiyonlarının volatilitesi arasındaki farkı gösteren 25 Delta Risk Reversal göstergesi de Kasım ayı ortasındaki seviyelere geriledi.
Dolar/TL, kur korumalı mevduat paketleri açıklandıktan sonra Ocak ayı ortasından bu yana dar bir fiyat aralığında hafif dalgalı bir seyir izliyor. Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati de geçen hafta kurun stabil gittiğini ve oynaklığın en az seviyede olduğunu belirtmişti.
